Wartość i sens Aksjologiczne aspekty teorii interpretacji

Wartość i sens Aksjologiczne aspekty teorii interpretacji - Stefan Sawicki

Kolejny tom z serii Literatura w kręgu wartości stawia w polu zainteresowania interpretację w jej rozlicznych powiązaniach ze sferą aksjologii literackiej. Wymieńmy trzy zasadnicze obszary takich powiązań. Mogą to być - po pierwsze - związki, które ujawniają się jako aksjologiczne założenia interpretacji formułowane bądź jedynie implikowane przez metodologiczne "szkoły" badań literackich. Po drugie - mogą to być powiązania wyrażające się w aksjologicznym nacechowaniu wielu kategorii interpretacyjnych, takich jak całość - części, spójne - niespójne, powierzchniowe - głębokie czy centralne - peryferyjne. I po trzecie - wskażemy, nawiązując do rozróżnień Janusza Sławińskiego, na zależności zachodzące pomiędzy wydobywanym przez interpretację sensem dzieła a jego wartością i metodycznie rozumianym wartościowaniem. [...] W książce odnajduje czytelnik także odzwierciedlenie wielu toczących się w ostatnich dziesięcioleciach sporów dotyczących metodologicznego statusu interpretacji, jej uwarunkowań i granic inspirowanych w dużej mierze twierdzeniami przedstawicieli dekonstrukcjonizmu o zasadniczej nierozstrzygalności poznawczej hipotez interpretacyjnych. Wydaje się, że spory te wykraczają poza dyskurs czysto metodologiczny, przybierając charakter konfliktu - przynajmniej w jakiejś mierze - aksjologicznego. Na jednym biegunie mamy więc - nazwijmy to tak - postawę poznawczą wobec interpretacji nakładającą na nie rygory metodologiczne związane z wartością prawdy, na drugim zaś postawę pragmatyczną odrzucającą jako nieuzasadnione wszelkie prawdziwościowe ograniczenia swobody interpretacyjnej.