O komunikowaniu z perspektywy etyki

O komunikowaniu z perspektywy etyki - Krystyna Najder - Stefaniak

Celem książki jest zwrócenie uwagi na to, że komunikowanie może i powinno być przedmiotem refleksji etycznej oraz zainspirowanie i przygotowanie do refleksji na temat: jakim wartościom może służyć (perspektywa opisowa) i jakim powinno służyć (perspektywa normatywna) komunikowanie. Taka refleksja jest dziś bardzo potrzebna w kontekście zarówno globalnych problemów cywilizacyjnych i nowych możliwości, jakie stwarza technika, jak i problemów interpersonalnych, z którymi nie radzi sobie współczesny człowiek. Proponując z perspektywy etyki refleksję dotyczącą szczegółowego zagadnienia, jakim jest komunikowanie, należy uświadomić sobie niebezpieczeństwo "porzucenia etyki"1, które dokonuje się poprzez porzucenie zadania etyki, i w konsekwencji niezajmowanie się tym, co w etyce szczególnie godne pytania i badania. Jacek Filek podpowiada, że aby uniknąć tego niebezpieczeństwa, należy pilnować, by w naszej refleksji kwestie drugorzędne, incydentalne w obszarze całości życia człowieka, nie przesłaniały tych pierwszorzędnych dotyczących człowieka - nie okazjonalnie, lecz permanentnie, i to każdego, a nie nielicznych. Jeśli założymy, że etyczność nie jest w życiu człowieka charakterystyką jakiegoś incydentu, lecz dotyczy całości jego życia, jego całościowego zorientowania, to zobowiązuje nas to do zrozumienia kontekstu filozoficznego i aksjologicznego, w jakim myślimy o analizowanym przez nas problemie, i umieszczenia go w perspektywie podstawowych dla etyki pytań o sens człowieczego bycia w świecie. Unikniemy wtedy sytuacji, w której pyta się o "pewne dalsze i szczegółowsze kwestie etyczne dla uciszenia sumienia, które jest nieczyste z powodu zasadniczo nieetycznie zorientowanego życia"2. Proponowana w książce refleksja nie jest czyniona z perspektywy zawodów, dla których komunikowanie jest zasadniczą aktywnością, ani też z perspektywy jakiegoś jednego, określonego porządku bycia. Pytamy o etyczny wymiar komunikowania i kwestie z tym związane, w kontekście człowieczego bycia w świecie i poszukiwania prawdy o człowieku. Przyjmujemy założenie, że człowiek choć może mylić się co do tego, co jest dobre, zawsze podejmuje aktywność ze względu na jakieś domniemane albo prawdziwe dobro. Książka ma inspirować do stawiania ważnych pytań, związanych z odpowiedzialnym i twórczym byciem w świecie. Komunikowanie okazuje się być ważnym elementem tego bycia.