Żydzi głogowscy Dzieje i kultura

Żydzi głogowscy Dzieje i kultura - Franz D. Lucas

Spis treści

Wstęp Prezydenta Głogowa...................................... 9

„Nie ma przyszłości bez pamięci" - słowo wstępne Arcybiskupa Henryka J. Muszyńskiego......................................... 11

Wprowadzenie do wydania polskiego............................... 17

Przedmowa Franka Lucasa, syna współautora książki, do. wydania polskiego........................................... 20

Przedmowa do drugiego wydania................................... 22

Przedmowa....................................................... 23

1.    Głogowscy Żydzi w XIII w..................................... 29

Początki żydowskiego osadnictwa na Śląsku i w Głogowie.... 29

Pierwszy przywilej z czasów panowania Henryka III z roku 1299 . . 32

2.    Prawna i społeczna sytuacja głogowskich Żydów w XIV i XV w. . . . 37

Głogowski proces z oskarżenia o „zbezczeszczenie hostii".. 37

Głogowskie listy żelazne z lat 1440-1450 oraz wypędzenie

Żydów z miasta za panowania Jana II .................... 40

Uprzywilejowana rodzina Benedikta Israela................. 46

3.    Walka Żydów głogowskich o prawa od XVI do XVIII w.......... 65

Edykt Ferdynanda Izl558r. o wygnaniu Żydów i jego oddziaływanie

na gminę żydowską w Głogowie............................ 65

Praski przywilej generalny z 1627 r....................... 71

Edykt tolerancyjny Karola VI z 10 stycznia 1713 r. ....... 77

4.    Głogów pod panowaniem pruskim.............................. 85

Potwierdzenie przywilejów Benedikta Israela za panowania Fryderyka II 85

Reforma administracji za Fryderyka II..................... 91

Gmina....................................................... 96

Codex Fńdericianus a prawo żydowskie........................105

5.    Formalne społeczne i polityczne równouprawnienie głogowskich

Żydów w Prusach w XIX w. .................................109

Pierwsze uczestnictwo głogowskich Żydów w zarządzaniu miastem

podczas francuskiej okupacji (1806-1814)................. 109

Wprowadzenie prawa o porządku miejskim (19 listopada 1808 r.) . . 115

Gmina.......................................................118

Edykt emancypacyjny z 11 marca 1812 r. .....................120

Spis treści

Sprawozdanie śląskich stanów prowincjonalnych z 1824 r. dotyczące sytuacji prawnej Żydów...................................133

6.    Gmina żydowska..................................................139

Uregulowanie długów gminy w latach    1815-1833................. 139

Status prawny gminy według edyktu z 1812 r. - niejasności prawne

i problemy...................................................151

Konsolidacja stosunków gminnych w wyniku reformy gminy z 1838 r. 158

Ustrój gminy i jej zarząd......................................162

Rabini gminy głogowskiej.......................................184

Od rabbiego Jakoba Mendela do Abrahama ben Gedalja Tiktina. . 184

Od Jacoba Josepha Oettingera do dr. Leopolda Lucasa..........208

Synagogi.......................................................216

Miejsca pochówku w Głogowie....................................225

System opieki społecznej i filantropia.........................234

7.    Żydowscy obywatele w kulturalnym i gospodarczym życiu miasta .... 247

Akceptacja i integracja........................................247

Pierwsze wystąpienia antysemitów na Śląsku oraz przypadek księcia

Piickłera w Głogowie.........................................249

Głogowscy żołnierze w I wojnie światowej.......................254

Gmina..........................................................257

8.    Głogowska gmina żydowska w latach 1933-1938 ................... 269

Przejęcie władzy przez narodowych socjalistów w 1933 r.........269

Zabójstwo pulmonologa dr. Ericha Lindemanna....................272

9.    Schyłek głogowskiej gminy wiatach 1938-1942 ....................279

Wyjęta spod prawa i prześladowana - od ustaw norymberskich

po pogrom listopadowy........................................279

Utrzymanie na własną rękę czy emigracja? Kwestia przeżycia....283

Pozbawienie praw obywatelskich i wywłaszczenie.............’. . 290

Getto - praca przymusowa - deportacja..........................296

10.    Biogramy.......................................................303

Uwagi wstępne..................................................303

Georg Bredig...................................................305

Georg Caro.....................................................307

David Cassel...................................................309

Paulus (Selig) Cassel..........................................312

Kurt Cohn......................................................315

Henry J. Cowan.................................................317

Wolf Feilchenfeld..............................................320

Markus Beer Friedenthal........................................321

Walter Friedlander.............................................323

Isidor Friedmann...............................................325

Paula Furst....................................................327

. -'*7

Spis treści

7

Raphael Jakob Furstenthal.....................................329

Paul Graetz...................................................331

Bernhard Haurwitz.............................................333

Carl Heymann..................................................336

Arthur Kuttner................................................340

Leopold Kuttner...............................................341

Joseph Lehmann................................................343

Friedrich Wilhelm Levysohn....................................346

Eduard Meier................................................  349

Eduard Munk...................................................351

Salomon Munk..................................................353

Alfred Pinkufi................................................359

Ludwig Wilhelm Sachs..........................................360

' Michael Sachs..................................................362

Simon Samuel..................................................365

Meir Wiener...................................................366

Joseph Zedner.................................................367

Arnold Zweig...........................................: . . . . 370

Wykaz skrótów................................................ 377

Literatura....................................................379

Źródła archiwalne.............................................395

Załącznik 1. Spis członków gminy żydowskiej w Głogowie w 1794 r. 403 Załącznik 2. Wykaz rodzin żydowskich Głogowa wl812r........411

Ogólny wykaz nazwisk przybranych w roku 1812 ...............419

Załącznik 3. Statut Gminy Żydowskiej w Głogowie...............421

Spis ilustracji...............................................461

Indeks nazwisk................................................463