Znaki i napisy na mieczach średniowiecznych w Polsce

Znaki i napisy na mieczach średniowiecznych w Polsce - Marian Głosek

Problem znaków i napisów na mieczach średniowiecznych nie znalazł należnego im miejsca w polskiej literaturze mediewistycznej. Nieliczne przyczynkarskie prace, głównie z okresu międzywojennego, stanowią przysłowiową kroplę w morzu w porównaniu z ogromem problematyki, jaka kryje się w tym temacie. Niniejsze opracowanie stanowi pierwszy niemalże pełny zbiór i pierwszą próbę interpretacji znaków na mieczach, lecz nie rości pretensji do definitywnego wyjaśnienia w tej sprawie. Miecz – sieczna broń biała, charakteryzująca się prostą obosieczną głownią i otwartą rękojeścią. Badacze średniowiecza nie uznają pojęcia miecz jednosieczny odnoszącego się do zakrzywionych ostrzy – miecz może być tylko obosieczny – jednosieczne są kord, tasak, nóż bojowy, szabla i japońska broń sieczna typu katana, z zakrzywioną jednosieczną głownią. W zależności od rodzaju, miecz trzymany był jedną ręką lub dwoma rękami. Dawniej żołnierzy uzbrojonych w miecze nazywano miecznikami lub mieczownikami. Polska nazwa miecz jest zapożyczeniem wywodzącym się z języka gockiego od słowa meki co oznaczało broń obosieczną. Wczesnośredniowieczny miecz jest kontynuacją w prostej linii rzymskiej spathy w którą uzbrojona była zaciężna konnica germańska złożona z najemników zwanych spathari. W Polsce pierwsze miecze tego typu pojawiają się w IX wieku i mają związek z aktywnością skandynawskich wikingów, są to głównie egzemplarze typu B do R według typologii Petersena, produkowane w ośrodkach nadreńskich i datowane na IX i X wiek.