Ziemie Polskie w starożytności

Ziemie Polskie w starożytności - Kazimierz Tymieniecki

 Na ziemie, które wiele tysięcy lat później stały się ziemiami polskimi, pierwsze gromady ludzi przybyły około 200 tysięcy lat temu lub, być może, nieco później, choć zważmy, że owo "nieco" oznaczało wówczas tysiące lat. Niektórzy badacze uważają natomiast, że człowiek na interesujących nas terenach mógł pojawić się nawet wcześniej. Epoka, w której na ziemiach polskich bez wątpienia żyli już ludzie, jest nazywana różnie. Geologowie i geografowie odtwarzający historię Ziemi wyróżnili na podstawie obserwacji osadzania się skał i powstawania ich kolejnych warstw ery, okresy i epoki. Otóż taka geologiczno-geograficzna era, w której obecnie żyjemy, nazywa się erą kenozoiczną (od greckich słów oznaczających "nowe życie"), a rozpoczęła się 60 - 70 milionów lat temu. Dzieli się ona na dwa okresy, nazwane trzeciorzędem, trwającym prawie całe owe 60 - 70 milionów lat, oraz czwartorzędem, który rozpoczął się około 1 - 3 milionów lat temu. To oczywiście bardzo dużo, lecz zarazem widzimy, jak wiele może jeszcze mieć przed sobą nasz czwartorzęd, trwający na razie kilkadziesiąt razy krócej aniżeli trzeciorzęd. W okresie trzeciorzędu żyły już różne zwierzęta, a pod jego koniec pojawiły się małpy człekokształtne, a być może już pierwotny człowiek. W obecnej postaci, czyli tzw. człowieka rozumnego (Homo sapiens), człowiek pojawił się w czwartorzędzie i to dopiero w ostatnich fazach jego pierwszej epoki, nazwanej plejstocenem (co oznacza nagromadzanie się nowości). Druga epoka czwartorzędu, która rozpoczęła się około 10 tysięcy lat temu, nazwana została - w terminologii geologicznej - holocenem, czyli epoką "zupełnie nową".