Zarys technologii cukrownictwa

Zarys technologii cukrownictwa - Stanisław Nikiel

cukrownictwo, przemysł cukrowniczy,  produkcja cukru z trzciny cukrowej lub buraków cukrowych, wchodząca w zakres przemysłu spożywczego. Cukrownictwo trzcinowe (datujące się od starożytności) rozwija się w krajach podzwrotnikowych, na obszarach między 30°N i 30°S; cukrownictwo buraczane (zapoczątkowane na przełomie XVIII i XIX w.) rozwija się na obszarach uprawy buraka cukrowego — w Europie między 37° a 61°N; zbiory trzciny cukrowej dają ok. 60% produkcji cukru, buraka cukrowego — ok. 40% produkcji cukru. Postęp w rozwoju cukrownictwa zaznaczył się w pierwszej połowie XIX w., kiedy zastosowano ogrzewanie soku parą kotłową oraz gotowanie pod zmniejszonym ciśnieniem, zaczęto też upowszechniać proces nawapniania i karbonatacji (saturacji), jako główne sposoby oczyszczania soku; dalszym udoskonaleniem było zastosowanie 1864 metody dyfuzji, zamiast wyciskania soku z roztartych buraków, a następnie wprowadzenie 1867 wirówek. Pierwsza cukrownia buraczana na świecie powstała na ziemiach polskich 1802 (w Konarach na Dolnym Śląsku). Od 1945 w cukrownictwie polskim zaznaczył się szybki postęp w ciągłości procesów produkcyjnych, mechanizacji i automatyzacji pracy oraz kontroli jej przebiegu; obecnie większość procesów odbywa się systemem ciągłym, stosuje się sterowanie komputerowe. W Polsce do nowoczesnych należą cukrownie w Krasnymstawie, Ropczycach, Glinojecku i Cukrownia „Ostrowite” (województwo wielkopolskie); placówką naukowo-badawczą jest Instytut Przemysłu Cukrowniczego powstały 1927 z przekształconego Centralnego Laboratorium Cukrowniczego (założony 1898), publikujący dorobek naukowy w „Pracach Instytutów i Laboratoriów Badawczych Przemysłu Spożywczego” i w „Gazecie Cukrowniczej” (założony 1893). Od ok. 1950 Polska była ważnym eksporterem kompletnych cukrowni i urządzeń cukrowniczych. Od 1989 następuje restrukturyzacja w polskim przemyśle cukrowniczym. Czołowymi producentami cukru surowego są: Indie, Brazylia, Chiny i USA.