Zamknięte państwo handlowe

Zamknięte państwo handlowe - Johann Gottlieb Fichte

Własność – zdaniem Fichtego – zaczyna się od tego, że dwie osoby umawiają się ze sobą co do jakiejś rzeczy. Tylko między nimi ona obowiązuje. Jeśli nie zawarli jej z osobą trzecią, to tej osoby ta umowa nie obejmuje, a zatem ma do danej własności takie samo prawo jak wszyscy ludzie przed zawarciem tej umowy. I w tym miejscu potrzebne jest państwo. Chroni ono własność danej „zamkniętej zbiorowości” przed wszystkimi innymi, z którymi się spotka, tak, że nie potrzeba zawierać rzeczywistej umowy z wszystkimi ludźmi. A zatem – i to jest ta nowa myśl – (1) własność nie istnieje i nie może istnieć niezależnie od państwa. Co więcej, zadaniem państwa jest nie tylko (2) chronić ją, ale i ją (3) nadać. Wynika to z pierwszej zasady. To jednak nie wszystko. Fichte traktuje własność jako „prawo własności do działania bez własności jakiejkolwiek rzeczy” lub inaczej to formułując, jako „wyłączne prawo do określonej czynności”. Ten, kto ma prawo do działania, związanego z jakimś przedmiotem (np. polem lub kopalnią) lub też nie związanego z żadnym przedmiotem (np. do wykonywania jakiegoś rzemiosła), posiada tym samym prawo własności danej rzeczy lub czynności. Choć w rzeczywistości „w ogóle nie ma czegoś takiego jak własność ziemi”. Fichte nie wyobraża sobie własności w przypadku człowieka żyjącego samotnie na bezludnej wyspie a także odrywa pojęcie własności od przedmiotu, do którego się stosuje. Skutkiem tej decyzji i zdefiniowania własności wyłącznie poprzez „wolne działanie” – filozof wikła się w sprzeczność. Bowiem jeśli własność jest wolnym działaniem na przedmiocie, a przedmiot nie podlega własności, to tym samym przedmiot nie podlega (w myśl definicji) wolnym działaniom. A jako, że ze sprzeczności wynika wszystko, w dalszej części spróbuję pokazać do czego doprowadziła tak sformułowana definicja.