Zamki twierdze i garnizony Opola

Zamki twierdze i garnizony Opola - Tomasz Ciesielski (red.)

W niniejszym zbiorze studiów udało się zebrać 21 artykułów, których wspólnym mianownikiem są rozważania na temat zamków, twierdz i garnizonów. Starając się uzyskać jak najszerszy materiał porównawczy, zrezygnowano z wprowadzenia ograniczeń chronologicznych, dlatego też w tomie umieszczono artykuły odwołujące się do tradycji średniowiecza, epoki nowożytnej, XIX w. oraz do pierwszej połowy XX w. Konsekwentnie też nie wprowadzono ograniczeń tematycznych. Stąd w tomie znalazły się artykuły przekrojowe, syntetyczne, jak i analityczne oraz źródłowe. W części z nich omówiono historię (lub tylko fragmenty dziejów) pojedynczych obiektów ufortyfikowanych (zamki i mury miejskie Opola i Koźla, donżon lubelski, kozacka Chortyca, twierdza jasnogórska) i garnizonów (opolski w czasach habsburskich, pruskich, niemieckich i polskich, warszawski, krakowski, siedlecki oraz sanktpetersburski). W innych podjęte zostały próby oceny znaczenia zarówno całego typu budowli obronnych (zamki na Śląsku), jak i systemów twierdz (z terenów Wielkiego Księstwa Litewskiego, fryderycjańskiego Śląska i Księstwa Warszawskiego) oraz garnizonów (Królestwa Polskiego). Autorzy kilu artykułów zajęli się społecznymi kosztami istnienia twierdz i kwaterowania oddziałów wojskowych. Stosownie do przyjętych założeń tom podzielono na trzy części. W pierwszej znajdują się artykuły o zamkach, twierdzach i garnizonach Śląska, ze szczególnym uwzględnieniem Opola. Druga część poświęcona jest terenom, które do ostatniej ćwierci XVIII w. znajdowały się w granicach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, choć często chronologicznie wybiegają w czasy, gdy wspólne państwo polsko-litewskie było już przeszłością. Taka formuła pozwala uniknąć zbyt szczegółowego dzielenia tomu na twierdze i garnizony poszczególnych zaborów, Księstwa Warszawskiego czy Królestwa Polskiego. W części zatytułowanej „Varia” znalazły się artykuły poświęcone społecznym kosztom kwaterunków wojsk oraz jeden nie przystający pod względem kryterium geograficznego do części I i II.