Zakres działania Województwa Śląskiego jako jednostki samorządu terytorialnego 1939 r.

Zakres działania Województwa Śląskiego jako jednostki samorządu terytorialnego 1939 r. - Józef Kokot

W 1939 roku Województwo Śląskie było wyjątkową jednostką administracyjną II Rzeczypospolitej, posiadającą szeroki zakres autonomii zagwarantowany przez Ustawę konstytucyjną z 15 lipca 1920 roku o ustroju województwa śląskiego, zwaną także Statutem organicznym. W odróżnieniu od innych województw, Województwo Śląskie miało własny Sejm Śląski z siedzibą w Katowicach, który uchwalał lokalne ustawy (statuty), posiadało własny budżet oraz prawo do nakładania podatków lokalnych. Na czele województwa stał wojewoda, mianowany przez prezydenta RP, ale jego uprawnienia były ograniczone w porównaniu do wojewodów innych regionów. Władzę ustawodawczą i kontrolną sprawował wspomniany Sejm Śląski, zaś władzę wykonawczą reprezentował Zarząd Województwa Śląskiego z marszałkiem województwa na czele.

Województwo Śląskie posiadało także odrębny system finansowy, a jego dochody znacznie przewyższały budżety innych województw, m.in. z powodu rozwiniętego przemysłu i górnictwa. Środki te mogło samodzielnie wydatkować na cele lokalne, takie jak edukacja, opieka zdrowotna, rozwój infrastruktury, kultura czy inwestycje gospodarcze. Ponadto, władze wojewódzkie prowadziły własną politykę społeczną, a nawet częściowo zagraniczną – w zakresie promocji regionu i kontaktów z Górnoślązakami za granicą. Choć województwo podlegało zwierzchnictwu władz centralnych, jego autonomiczny status czynił je niemal quasi-państwem w granicach Rzeczypospolitej.