Z tajemnic bytu Tom 2 Starża Wszechenergja wobec materji i życia 1925 r.

Z tajemnic bytu Tom 2 Starża Wszechenergja wobec materji i życia 1925 r. - J. Starża-Majewski

Z tajemnic bytu. Tom II. Wszechenergja wobec materji i życia autorstwa Stanisława Jana Starży-Majewskiego to obszerna, popularnonaukowo-filozoficzna publikacja wydana po raz pierwszy w 1925 roku w Poznaniu przez wydawnictwo Fiszer i Majewski jako drugi tom cyklu „Z tajemnic bytu”. Książka stanowi próbę wyjaśnienia natury wszechświata, materii, energii i życia w świetle najnowszych – jak na początek XX wieku – osiągnięć fizyki, chemii, biologii oraz filozofii przyrody. Autor podejmuje ambitną próbę połączenia wiedzy naukowej z refleksją filozoficzną, przedstawiając własną koncepcję „wszechenergii” jako fundamentalnej zasady leżącej u podstaw wszelkich zjawisk zachodzących we wszechświecie. W kolejnych rozdziałach omawia budowę atomu, strukturę materii, rolę eteru w ówczesnych teoriach fizycznych, promieniotwórczość, przemiany energii, teorię względności Alberta Einsteina, układ okresowy pierwiastków, krystalografię, rozwój życia na Ziemi oraz zależności pomiędzy światem materii i organizmami żywymi. Autor przywołuje poglądy wielu wybitnych uczonych swojej epoki, między innymi Ernesta Rutherforda, Fredericka Soddy’ego, Maxa Plancka i Alberta Einsteina, starając się ukazać, w jaki sposób nowe odkrycia naukowe zmieniają rozumienie natury rzeczywistości. Szczególne miejsce zajmują rozważania nad pochodzeniem życia, istotą energii oraz możliwością istnienia uniwersalnego prawa łączącego wszystkie zjawiska fizyczne i biologiczne. Publikacja zawiera liczne schematy, ilustracje oraz odniesienia do współczesnych autorowi badań naukowych, a jej język łączy styl popularyzatorski z filozoficzną refleksją. Dzieło odzwierciedla intelektualny klimat pierwszej połowy XX wieku, kiedy gwałtowny rozwój nauk przyrodniczych inspirował próby tworzenia całościowych koncepcji wyjaśniających funkcjonowanie wszechświata. Tom II liczy około 349–360 stron (w zależności od wydania i sposobu paginacji) i był wznawiany w kolejnych latach ze względu na zainteresowanie czytelników. Obecnie książka stanowi cenny przykład polskiej literatury naukowo-filozoficznej okresu międzywojennego i jest poszukiwana przez kolekcjonerów oraz osoby zainteresowane historią nauki, filozofią przyrody i dawnymi koncepcjami kosmologicznymi.