Wyznania protestanckie w Polsce współczesnej, 1935 r.

Wyznania protestanckie w Polsce współczesnej, 1935 r. - Stefan Grelewski

Protestantyzm w Polsce pojawił się już około 1518 roku. Obecnie poza pierwotnym nurtem luterańskim i kalwińskim reprezentowany jest przez szereg wspólnot powstałych po XVI wieku. Ogółem do różnych nurtów protestantyzmu należało w 2011 roku 67 ze 174 formalnie działających wyznań, co czyniło grupę protestantów najliczniejszą pod względem liczby zarejestrowanych kościołów i innych związków wyznaniowych o uregulowanej sytuacji prawnej. Wszystkie wspólnoty protestanckie obejmowały wówczas ogółem 145,6 tys. osób. Historia protestantyzmu na ziemiach polskich sięga szesnastowiecznej reformacji w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wkrótce po wystąpieniu Marcina Lutra, już w latach dwudziestych szesnastego wieku, pojawił się w Polsce luteranizm. Około 1540 dotarł także kalwinizm, zaś dziesięć lat później odprawiono w Polsce pierwsze nabożeństwo w obrządku reformowanym. W tym czasie kalwinizm stawał się coraz popularniejszym wyznaniem wśród polskiej szlachty. Już w 1530 dostępny był katechizm Lutra w języku polskim, zaś w 1563 kalwini wydali pierwsze całościowe polskie tłumaczenie Biblii z języków oryginalnych. Do Polski dotarły również radykalne gałęzie reformacji, np. anabaptyści oraz wypędzeni z ojczyzny bracia czescy. Po powrocie do kraju w 1556 r. Jan Łaski założył Polski Kościół Ewangelicko-Reformowany. W latach sześćdziesiątych, w wyniku rozłamu w Kościele reformowanym, powstał trzeci znaczący kierunek reformacyjny – bracia polscy, których charakteryzował antytrynitaryzm i chrześcijański pacyfizm.