Wstęp szczegółowy do ksiąg św Starego Testamentu 1927 r.

Wstęp szczegółowy do ksiąg św Starego Testamentu 1927 r. - Józef Archutowski

Józef Archutowski (ur. 1 listopada 1879 w Karolinie k. Pułtuska[1][2], zm. 31 sierpnia 1944 w Warszawie) – polski ksiądz rzymskokatolicki, teolog, biblista, profesor UJ i UW. Studiował teologię i filozofię w Seminarium Duchownym w Warszawie (1898–1901) oraz w Cesarskiej Rzymskokatolickiej Akademii Duchownej w Petersburgu (1901–1904). Po przyjęciu w 1904 święceń kapłańskich był wikariuszem i katechetą parafii w Skierniewicach, Zgierzu, Łowiczu i Warszawie. W latach 1918–1920 był profesorem Pisma świętego Starego Testamentu i historii religii na KUL, od 1920 profesorem UJ (w latach 1924–1927 i 1931–1933 także dziekanem Wydziału Teologicznego). W latach 30. był także kuratorem Młodzieży Wszechpolskiej na UJ. W latach 1937–1939 wydawał „Przegląd Biblijny”. Przed wyborami do Rady Miasta Krakowa w 1938 został członkiem komitetu Polskiego Bloku Katolickiego[4]. W Krakowie zorganizował I Zjazd Biblistów Polskich (1938).

Po wybuchu II wojny światowej, aresztowany 6 listopada 1939 w gronie profesorów krakowskich w ramach akcji Sonderaktion Krakau wymierzonej przeciw inteligencji polskiej, został wywieziony do obozu Sachsenhausen. Uwolniony w 1940 m.in. dzięki interwencji Stolicy Apostolskiej. Po powrocie do Krakowa prowadził tajne nauczanie w klasztorze oo. Salwatorianów na Zakrzówku w Krakowie. Następnie przeniósł się do Warszawy, gdzie był m.in. proboszczem parafii Nawiedzenia NMP na Nowym Mieście (od 1943), kanonikiem gremialnym warszawskiej kapituły metropolitalnej i wykładał na tajnym Wydziale Teologii Katolickiej UW.

Zginął podczas powstania warszawskiego 31 sierpnia 1944 w zbombardowanym kościele pp. Sakramentek na Rynku Nowego Miasta wraz z 35 zakonnicami i osobami cywilnymi. Został pochowany w mogile zbiorowej księży emerytów Warszawskiej Kapituły Metropolitalnej na Cmentarzu Stare Powązki w Warszawie (kwatera 107–5,6–23-30).