Współczesna literatura rosyjska Tom 13 Wykop

Współczesna literatura rosyjska Tom 13 Wykop - Andrzej Płatonow

Powieść Wykop to społeczna przypowieść, groteska filozoficzna i surowa satyra na Związek Radziecki okresu pierwszych pięcioletnich planów gospodarczych. 

Akcja koncentruje się na grupie robotników, którym zlecono budowę „ogólnoproletariackiego domu” – symbolu utopijnej wizji nowego świata. Dom ma być fundamentem dla przyszłego społeczeństwa, miejscem, które ma przynosić dobro i sens istnieniu. 

Tymczasem budowa właściwa nigdy nie rusza: pozostaje tylko wykop pod fundamenty. Przez działania biurokracji, idealizmu, wymagań ideologii, pustych obietnic i oderwania od realiów, projekt staje się absurdalny. Ludzie zaczynają dostrzegać, że budowanie czegokolwiek nowego – nawet z najlepszymi intencjami – może być bezsensowne, jeśli opiera się na gruzach starego świata i ignoruje realne warunki życia. 

W miarę upływu czasu rośnie refleksja nad sensem pracy, nad odpowiedzialnością wobec marzeń i idei, a także nad cierpieniem i poświęceniem – często daremnym – jakie towarzyszy takim przedsięwzięciom. Autor stosuje język pełen kontrastów: między wielkimi, abstrakcyjnymi wizjami a codziennym trudem, między entuzjazmem a rozczarowaniem, między propagandą a realnym ucieleśnieniem ludzkiego życia.