Wojna obronna Polski

Wojna obronna Polski - Andrzej Aksamitowski

28 kwietnia 1939 r. Hitler zerwał polsko-niemiecki układ o nieagresji z 1934 r. Formalnym powodem konfliktu były bezpodstawne roszczenia terytorialne Niemiec dotyczące Wolnego Miasta Gdańsk. Równocześnie nastąpiło nasilenie kampanii propagandowej przeciw Polsce – tzw. „wojna nerwów”. Natomiast 23 sierpnia 1939 r. Związek Radziecki i Niemcy podpisali pakt Ribbentrop-Mołotow, wraz z tajnym protokołem określającym strefę wpływów obu państw w Europie. O północy 31 sierpnia 1939 r. radio Berlin ogłosiło ultimatum wobec Polski: domagano się natychmiastowego przyłączenia Gdańska do III Rzeszy, plebiscytu na Pomorzu (z wyłączeniem ludności polskiej), demilitaryzacji Helu oraz swobodnego tranzytu przez Polskę do Prus Wschodnich. Oskarżano również Polskę o napad na radiostację w Gliwicach, co miało być pretekstem i usprawiedliwieniem agresji Niemiec. Nie pozostawiono rządowi polskiemu czasu na odpowiedź...  Niecałe pięć godzin później, czyli 1 września 1939 r. o godz. 4.45 Niemcy, bez wypowiedzenia wojny, wtargnęły w granice Polski. Napaść ta była od dawna zaplanowana i dokładnie przygotowana przez niemieckich generałów. Liczyli oni na tzw. „wojnę błyskawiczną”. Doskonale wyszkolona i zmodernizowana armia niemiecka dysponowała prawie dwukrotną przewagą w liczbie żołnierzy, wielokrotną w broni pancernej i lotnictwie. Ponadto mieli kilkakrotnie silniejszą flotę morską. Siły zbrojne Niemiec liczyły w 1939 r. 2 mln 750 tyś. żołnierzy, z czego na Polskę uderzyło 1 mln 850 tys. Niemieckiej przewadze w ludziach i sprzęcie Polacy mogli przeciwstawić 950 tys. żołnierzy zmobilizowanych do momentu agresji (zamierzano powołać pod broń 1,5 mln żołnierzy) sformowanych w 38 dywizji piechoty, 11 brygad kawalerii, 2 brygady pan-cerno-motorowe oraz jednostki KOP, lotnictwa i marynarki. Przewaga niemiecka była miażdżąca. Niemiecki plan podboju zakładał totalną i błyskawiczną wojnę dzięki jednoczesnemu uderzeniu w czterech kierunkach: północnym, północno-wschodnim, zachodnim i południowo-zachodnim (Pomorze, Mazowsze. Podkarpacie i Śląsk). Polski plan obronny, noszący kryptonim „Zachód", był opracowany tylko w zarysie, Do prac nad nim przystąpiono dopiero w marcu 1939 r. Siły polskie miały po stoczeniu bitwy granicznej przejść do drugiej fazy operacji i wykonać odwrót na główną linię obrony, wytyczoną wzdłuż Narwi, Wisły i Sanu. Linia frontu zostałaby w ten sposób skrócona, dając szansę skutecznej obrony. Utworzono siedem wielkich związków operacyjnych. Armia „Modlin" wraz z Samodzielną Grupą Operacyjną „Narew" bronić miały północnej granicy państwa.