Wielka pięćdziesiątka Historia Rajdów Polski

Wielka pięćdziesiątka Historia Rajdów Polski - Andrzej Martynkin

Dawno, 72 lata temu, gdy dętki to były "kiszki samochodowe", jeździły motocykle z "przywóz-kiem", panie prowadzące samochody - co było wielką sensacją - nazywano "kierowniczkami samochodowymi", na olej silnikowy mówiono oliwa, zaś na traktory "ciągówki", grono działaczy Automobilklubu Polski postanowiło zorganizować ogólnokrajowy... rajd samochodowy. I tak się stało. W czerwcu 1921 r. na trasę clo Białowieży i z powrotem ruszyło... sześć pojazdów. Dla polskiego sportu samochodowego był to moment historyczny. W tym roku obchodzimy jubileusz tej imprezy - pięćdziesięciolecie Rajdu Polski. Tak, tak. ów rajd (raid - jak wówczas się pisało) miał wprawdzie charakter turys-tyczno-tow arzyski. lecz to on jest protoplastą dzisiejszego, od wielu lat będącego eliminacją mistrzostw Europy kierowców z najwyższym współczynnikiem trudności "20". I jednym z najstarszych na kontynencie rozgrywanym, wprawdzie z przerwami, a to spowodowanymi wydarzeniami politycznymi, ekonomicznymi, a to wojną czy też uznaniem przez władze partyj-no-rządow e za twór niepotrzebny, obcy ideologicznie, przeżytek wrogiego kapitalizmu. A jednak zawsze się odradzał jak Feniks z popiołów. Jest się czym chwalić. Rajd Polski, początkowo przeprowadzany jako Rajd Automobilklubu Polski, potem jako Międzynarodowy Rajd Samochodowy, jest jednym z najstarszych w Europie, który przetrwał wszystkie burze dziejowe aż do czasów obecnych. Po innych, jak np. Tour de France, słuch dawno zaginął. Jest się czym chwalić tym bardziej, gdy weźmiemy pod uw agę w jakich warunkach ta impreza powstawała. Zaledw ie 3 lata od uzyskania Niepodległości, po 123 latach niewoli. Trzeba schylić czoła przed ówczesnymi działaczami Automobilklubu Polski, ich dążeniem do celu. mimo wielu przeciwności. Tyle było w kraju do zrobienia po wyzwoleniu się od zaborców i po czteroletniej wojnie światowej, niespełna rok po zwycięskiej bitwie z nawałą bolszew icką, a tu komuś w głowie pomysł samochodowej imprezy! Pojazd mechaniczny w tych latach był dla przeciętnego obywatela nieosiągalny, ale tak było przez ^ iele lat późniejszych i na dobrą sprawę tak jest do chwili obecnej. Gdyby jednak odkładać organizację rajdu do lepszych czasów prawdopodobnie nie przeprowadzono by go nigdy. Polską motoryzację w 1921 roku pamiętają już tylko nieliczni. Ówczesne samochody... Toporne konstrukcje, małe moce. Gdy przegląda się prasę z tamtych lat. nawet specjalistyczną i "fachową", aż dziw bierze, jakimi posługiwano się wyrażeniami i słownictwem. Wprawdzie to już nie czasy, gdy kierowcę nazywano... palaczem, ale czasy, gdy własne fachowe słownictwo dopiero się tworzyło.