W kręgu światła lampy naftowej

W kręgu światła lampy naftowej

Publikacja albumowa zawierająca teksty o historii oświetlenia, zastosowaniu nafty, historii przemysłu naftowego na ziemiach polskich, roli farmaceuty i naftowca Ignacego Łukasiewicza oraz artystyczne fotografie lamp naftowych ze zbiorów Muzeum Podkarpackiego w Krośnie. Jest to najobszerniejsza polska publikacja dotycząca tego tematu. Przedstawione obiekty są dowodem kunsztu polskiego oraz europejskiego rzemiosła artystycznego od połowy XIX w do drugiej dekady XX w. Na wystawie najliczniejszą grupę stanowić będą lampy naftowe z lat 1855 – 1900. Pochodzą one głównie z wytwórni niemieckich, austriackich i węgierskich. W ich stylistyce przeważa dekoracja eklektyczna nawiązująca do okresu biedermeieru, baroku, antyku a także zapowiadająca początki secesji. Eksponaty te są odbiciem trwających w II połowie XIX wieku wzmożonych poszukiwań twórczych. Ówcześni mistrzowie metaloplastyki, szkła i ceramiki znacznie wzbogacili swój warsztat o zdobycze techniczne XIX wieku. Znalazły one szerokie zastosowanie głównie w wyrobach rzemiosła artystycznego jakimi niewątpliwie są niektóre lampy naftowe. Przedstawione obiekty poprzez swoją różnorodność, bogactwo form i kształtów doskonale obrazują zręczność artystyczną ich twórców. Mamy nadzieję, że wystawa ta przyczyni się do lepszego poznania kultury materialnej tego okresu, a także dziejów polskiego i europejskiego rzemiosła artystycznego. Lampy naftowe poza swoim zastosowaniem praktycznym, oświetleniowym stanowiły ważnym elementem wystroju wnętrz, niejednokrotnie wykonywane były na indywidualne zamówienie z bardzo drogich materiałów. Wartość artystyczna i jakość materiałów użytych do wykonania konkretnej lampy uzależnione było przede wszystkim od zasobności finansowej odbiorcy. Występowały one niejednokrotnie w komplecie z zegarem, świecznikiem tworząc razem jedną spójną całość np. z dekoracją kominka. Dotychczasowe badania pozwalają twierdzić, że bogato zdobione lampy naftowe były wówczas obowiązkowym wyposażeniem domów mieszczańskich, pałaców i dworów na ziemiach polskich. Ulotność kruchych materiałów takich jak szkło, porcelana czy fajans z których wykonane są elementy najcenniejszych lamp naftowych sprawiła, że tylko nieliczne egzemplarze przetrwały w nienaruszonym stanie do czasów współczesnych