Upiorna dekada

Upiorna dekada - Jan Tomasz Gross

Upiorna dekada. Trzy eseje o stereotypach na temat Żydów, Polaków, Niemców i komunistów ukazała się po raz pierwszy drukiem niemal dziesięć lat temu i przeszła właściwie niezauważona, chociaż problematyka dotycząca "Żydów, Polaków, Niemców i komunistów" - jak pokazała dyskusja wokół Sąsiadów i echo amerykańskiego wydania Strachu - ma w Polsce dużą i porywczą publiczność. W książce, którą Czytelnik bierze właśnie do ręki, dodałem do pierwotnie wydrukowanego zbioru esej o kolaboracji. Ma on trochę inny charakter niż trzy oryginalne rozdziały Upiornej dekady, bo przede wszystkim poświęcony jest ogólnym rozważaniom na temat samego zjawiska kolaboracji i pojęcia, którym je określamy. W jego końcowej części wracam jednak do polskiej specyfiki okresu okupacji, dzieląc się uwagami, które uważam za bardzo istotne również i dla zrozumienia, dlaczego autentyczna historia polsko-żydowskich stosunków podczas wojny nie mogła przedrzeć się do świadomości historyków przez tak długi czas lub była przedstawiana fałszywie.