Teorie newsa

Teorie newsa - Marek Palczewski

Kultura dziennikarska w Europie Zachodniej i w Stanach Zjednoczonych opiera się przede wszystkim na jednym z najstarszych gatunków dziennikarskich, jakim jest news. Dynamiczny rozwój tego gatunku przypada na okres od połowy XIX wieku, kiedy w Stanach Zjednoczonych pojawił się swoisty rodzaj prasy, tak zwana prasa groszowa (penny press). Obecnie istniejące formy newsa przeszły długi proces ewolucji gatunkowej, mimo że wiele elementów znanych już w starożytności przetrwało do naszych czasów. Pojęcie newsa, jego przemiany i teorie dotyczące newsa są przedmiotem analizy w książce w kontekście trwającego od ponad stu lat dyskursu o newsie, odnoszącego się do genezy, definicji, funkcji i znaczenia newsa w życiu społecznym, politycznym, głównie w kulturze Zachodu. Tytułowe zagadnienie rozwija autor szczegółowo, a zarazem syntetycznie, wręcz esencjonalnie. Przywołuje i omawia opracowania bardzo wielu autorów, najczęściej nietłumaczone na język polski, które klasyfikuje według przyjętych i konsekwentnie realizowanych założeń. Cenne są też zamieszczane na końcu każdej części autorskie podsumowania, które porządkują omawiane zagadnienia. Autor jako główny cel badawczy wyznaczył analizę głównych teorii newsa, które zdominowały debatę medioznawczą wśród naukowców z kręgu kultury anglosaskiej lub publikujących w języku angielskim (politologów, socjologów i medioznawców, a także wśród dziennikarzy) w takich kwestiach, jak: historia i definicje newsa; kulturowe, polityczne, społeczne i organizacyjne podstawy teorii wartości informacyjnych i gatekeepingu (selekcji informacji); funkcje i psychologiczne uwarunkowania procesów ramowania wiadomości; teoria dyskursu newsa; kulturowe i ekonomiczne uwarunkowania procesów tabloidyzacji i rola infotainmentu w przekazach informacyjnych; kwestie obiektywizmu (zagadnienia ontologii, epistemologii i etyki newsa) oraz refleksja nad zmianami, jakim podlega paradygmat newsa w związku z pojawieniem się nowych technologii oraz nowych form komunikacji międzyludzkiej i medialnej, w której odbiorca z konsumenta wiadomości staje się prosumentem, a zarazem nowym medium. Całość wieńczą rozważania o przyszłości newsa i kierunkach rozwoju dziennikarstwa.