Teoretyczne i metodologiczne podstawy pedagogiki antropologicznej

Teoretyczne i metodologiczne podstawy pedagogiki antropologicznej - Krystyna Ablewicz

Problematyka antropologiczna a pedagogika - wspólne pole zainteresowań antropologii i pedagogiki. Antropologiczne perspektywy badań: antropologia biologiczna, antropologia kulturowa, antropologia filozoficzna oraz ich specyficzny przedmiot zainteresowań. Orientacje badawcze: antropologii pedagogicznej i pedagogiki antropologicznej. Różne sposoby ujmowania człowieka i wyjaśniania jego egzystencji: koncepcje religijne, koncepcje filozoficzne, koncepcje naukowe, koncepcje psychologiczne. Heurystyki i racjonalizacje społeczno-kulturowych form przystosowania człowieka. Obecność antropologicznych założeń w koncepcjach pedagogicznych oraz ich implikacje dla projektowania celów pedagogicznych i stosowanych metod oddziaływania wychowawczego. Sensotwórcze kategorie dla teorii i praktyki pedagogicznej – pełnomocność, sprawczość, podmiotowość, odpowiedzialność, samorealizacja, twórczość, transgresja. Podstawowe wymiary egzystencji człowieka – cielesność, świadomość, mowa, emocjonalność, uspołecznienie, czasowość, historyczność. Wychowanie jako „antropologia stosowana” - pytanie o człowieka i egzystencjalne rozstrzygnięcia (sens - bezsens, pasywność - aktywność, dominacja - współzależność). Wychowanie na miarę człowieka – humanizm i kategoria res humanae (humanistyczne ideały i odpowiadające im aplikacje pedagogiczne). Humanistyczne intencje wychowania i edukacji – przewodnie kategorie pedagogiki o orientacji humanistycznej. Filozoficzne i pedagogiczne wymiary kategorii dziecka i dzieciństwa. Problem zmiennych ludzkiego rozwoju i przekraczania „siebie obecnego”. Problem możliwości rozwojowych człowieka i ich urzeczywistnianie. Człowiek jako podmiot sprawczy i podmiot oddziaływań pedagogicznych. Problem podmiotowej nieredukowalności człowieka i scenariusze podmiotowych oddziaływań readaptacyjnych. Różne sposoby definiowania sytuacji wychowawczej, funkcji i zadań oddziaływań resocjalizacyjnych oraz odpowiedzialności wychowawców. Problem granic interwencjonizmu wychowawczego i strategie działań naprawczych. Problem etyczności intersubiektywnych odniesień jako czynnik efektywności i skuteczności oddziaływań pedagogicznych. Osobowe i zawodowe kompetencje wychowawców. Strategie stymulowania aktywności i podmiotowej sprawczości wychowanków.