Szlakiem Bojowym Legionów 1915 r.

Szlakiem Bojowym Legionów 1915 r. - Henryk Lewartowski

Przełęcz Legionów (także Rogodze Wielkie; ukr. перевал Легіонів, perewał Łehioniw) – przełęcz w Karpatach Wschodnich o wysokości 1110 m n.p.m. Znajduje się ponad wsią Rafajłowa pomiędzy szczytem Taupiszyrka (1503 m n.p.m.) w masywie Sywuli a Połoniną Czarną. Sąsiednimi przełęczami w głównym grzbiecie Karpat są: na zachodzie Przełęcz Wyszkowska, na wschodzie Przełęcz Jabłonicka. W październiku 1914 roku legioniści 3pp. wybudowali przez tę przełęcz trasę pozwalającą na przeprowadzenie głównych sił uderzeniowych. Wkrótce po wybudowaniu trasa została nazwana Drogą Legionów, a przełęcz otrzymała urzędową nazwę Przełęcz Legionów. Na przełęczy znajduje się Krzyż Legionów, a w pobliżu – po zakarpackiej stronie – Cmentarz Legionów. Na tablicy kamiennej pod krzyżem od polskiej strony widnieje napis: "Młodzieży polska, patrz na ten krzyż! Legjony polskie dźwignęły go wzwyż, Przechodząc góry, lasy i wały Do Ciebie Polsko, i dla twej chwały."