Szkice literackie, 1913 r.

Szkice literackie, 1913 r. - Jerzy Żuławski

1. „LEGIENDA TATR”. 2. O IDEI MICKIEWICZOWSKIEJ. 3. NA DACHU OBSERWATORJUM. 4. SYMBOL I „NAGA DUSZA”. 5. PROMETEUSZ ŻYDOWSKI. 6. „MAŁPIE ZWIERCIADŁO”. 7. DIABOLO SUADENTE. Jerzy Żuławski herbu Szeliga (ur. 14 lipca 1874 w Lipowcu k. Rzeszowa, zm. 9 sierpnia 1915 w Dębicy) – polski filozof, pisarz, poeta i dramaturg okresu Młodej Polski. Wraz z Władysławem Umińskim i Antonim Langem jeden z prekursorów polskiej literatury fantastycznonaukowej. Jako poeta przedstawiciel dekadentyzmu i katastrofizmu. Autor dramatów symbolicznych oraz prozy poetyckiej, a także esejów filozoficznych. Debiutował jako poeta w roku 1895 zbiorem Na strunach duszy mocno osadzonym w poetyce dekadentyzmu. Jego twórczość była wysoko ceniona przez współczesnych (np. Stanisława Przybyszewskiego) i nadal ma swoich wielbicieli. Jego najbardziej znane utwory to trylogia science fiction dziejąca się na Księżycu (Na srebrnym globie, Zwycięzca, Stara Ziemia). Był autorem wielu zbiorów wierszy, powieści, sztuk scenicznych, rozpraw filozoficznych i estetycznych. Publikował w „Życiu", „Młodości", „Krytyce", „Strumieniu", „Chimerze", „Słowie Polskim". Przez pewien czas był współredaktorem „Krytyki". Trylogia księżycowa tłumaczona na język czeski, niemiecki, rosyjski, węgierski była inspiracją dla wielu pisarzy, zarówno polskich (np. Stanisław Lem), jak i obcych. Na jej podstawie stryjeczny wnuk pisarza, Andrzej Żuławski, nakręcił film Na srebrnym globie. W 2008 roku utworzona została Nagroda Literacka im. Jerzego Żuławskiego dla najlepszych polskich utworów fantastycznych.