System środków odwoławczych w polskim procesie karnym

System środków odwoławczych w polskim procesie karnym - Alfred Kaftal

Środek odwoławczy – środek prawny, podgrupa szerszego pojęcia środków zaskarżenia, służący stronie w postępowaniu sądowym lub administracyjnym, którego celem jest doprowadzenie do zmiany lub uchylenia orzeczenia. Środki odwoławcze dzielone są na: zwyczajne - mające na celu uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia w toku instancji, czyli służące od orzeczeń nieprawomocnych; nadzwyczajne - służące obaleniu orzeczenia prawomocnego przez ponowne rozpoznanie zakończonej już nim sprawy. Wyróżniane w nauce prawa cechy środków odwoławczych: suspensywność - zdolność do wstrzymania wykonania wydanego orzeczenia dewolutywność - zmierzanie do obalenia lub zmiany zapadłego orzeczenia przez sąd wyższej instancji, dyspozycyjność - tylko uprawniony do tego przez prawo (legitymowany) podmiot może wnieść środek odwoławczy, nigdy nie można wnieść go z urzędu, umiarkowany formalizm procesowy - forma, czas, miejsce, przebieg postępowania są konkretne i zapisane w ustawie. W postępowaniu cywilnym do zwyczajnych środków odwoławczych zalicza się apelację i zażalenie. Apelacja przysługuje od orzeczeń merytorycznych - wyroków w procesie, postanowień orzekających co do istoty sprawy w postępowaniu nieprocesowym i postanowień o uznaniu orzeczenia sądu zagranicznego. Zażalenie co do zasady przysługuje od niemerytorycznych postanowień kończących postępowanie w sprawie. Wyjątkowo przysługuje od innych postanowień i zarządzeń sądu lub zarządzeń przewodniczącego, jeśli przepis szczególny to przewiduje. Nadzwyczajnymi środkami odwoławczymi w postępowaniu cywilnym są: skarga kasacyjna i skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Alfred Ludwik Kaftal (ur. 23 marca 1931 w Warszawie, zm. 16 kwietnia 1995 tamże) – prawnik, doktor habilitowany nauk prawnych, profesor zwyczajny, nauczyciel akademicki, profesor Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Był specjalistą w zakresie prawa i postępowania karnego. Ukończył Wydział Prawa Uniwersytetu Warszawskiego w 1954. W 1962 otrzymał stopień doktora za rozprawę Nieważność wyroków z mocy samego prawa w polskim prawie karno-procesowym (promotor Stanisław Śliwiński). Habilitację uzyskał w 1967 na podstawie pracy Prawomocność wyroków sądowych w polskim prawie karnym procesowym. Profesorem nadzwyczajnym został w 1976, a zwyczajnym w 1989. Uczestnik prac Centrum Obywatelskich Inicjatyw Ustawodawczych Solidarności.