Suwalszczyzna Zaniemnie

Suwalszczyzna Zaniemnie - Katarzyna Krzywicka

Teren objęty przewodnikiem po stronie polskiej nazywany jest Suwalszczyzną. Nazwa ta obejmuje (w szerszym znaczeniu) obszar trzech powiatów: suwalskiego, augustowskiego i sejneńskiego. Historycznie stanowił on południową część województwa augustowskiego Królestwa Polskiego. Popularnie teren ten nazywa się też Pojezierzem Suwalsko-Augustowskim. Przewodnik obejmuje również część powiatu olecko-gołdapskiego z Puszczą Romincką, należącego kiedyś do Prus Książęcych, a przed wojną do Prus Wschodnich (Niemiec). W granicach Polski znalazł się dopiero po 1945 r., a po wojnie zaszły tu zdecydowane zmiany ludnościowe i etniczne. Jest to więc obszar historycznie i kulturowo odmienny, co widoczne jest do dziś w budownictwie, architekturze, bądź zachowanej infrastrukturze (drogi, mosty, itp.). Po litewskiej stronie przewodnik obejmuje środkową część dawnego województwa augustowskiego Królestwa Polskiego aż po równoleżnik miejscowości Kybartai, Vilkaviśkis i Prienai. Region na południe i zachód od Niemna Litwini nazywają Zaniemeniem (Uznemune), Suduvą lub Suvalkiją. Traktują go jako jeden z czterech (obok Żmudzi, Auksztoty i Dzukiji) regionów historyczno-etnograficznych Litwy. Do Dzukiji (Litwy Południowej) należą jedynie niewielkie fragmenty opisywanego terenu, leżące w leśno-jeziornym regionie na południowym wschodzie opisywanego przez nas terenu (Kapciamiestis, Druskininkai). Niektóre z opisywanych tu miejscowości (Birstonas, Punia, Nemunaitis, Druskininkai), leżąc po wschodniej stronie Niemna, do Zaniemenia już nie należą. Nie należały też dawniej do Królestwa Polskiego. Dla pełniejszego obrazu nadniemeńskiej krainy jednak je opisujemy - zresztą granicami naszej krainy są często szosy, które czasami wiodą tuż za Niemnem... Dla ułatwienia przyjmiemy w tekście termin Zaniemenie dla całego opisywanego tu obszaru litewskiego.