Studia nad Łemkowszczyzną

Studia nad Łemkowszczyzną

O Łemkach i Łemkowszczyźnie możemy mówić dopiero od drugiej polowy XIX wieku. Wcześniej byli Rusnacy, Rusini, którzy zamieszkiwali dopiero od paru stuleci Beskid Niski i Sadecki po północnej stronie obecnej granicy polsko-słowackiej oraz odpowiednio po słowackiej stronie Niskie Beskidy, Lubownianska Werchowine w okolicy Starej Lubowni, Szaryska Werchowine wzdłuż zachodniego brzegu rzeki Torysy i częściowo Spiska Magurę na południe od Pienin1. Pomiędzy ludnością po jednej i drugiej stronie Beskidów zachodziły silne powiązania kulturowe na podobnym podłożu historycznogenetycznym. Tu zajmować sie będę przede wszystkim obszarem, który zwany był Łemkowszczyzna. Mówię o czasie przeszłym, bowiem trochę rodzimej ludności z Beskidu Niskiego gdzieniegdzie pozostało, ale region zamieszkały przez zwarta grupę etniczna przestał istnieć po stronie polskiej w roku 1947. Podstawowymi problemami, które chce poruszyć są kwestie historyczno-osadnicze, w tym: czas i pochodzenie różnych grup ludzkich przechodzących przez obszary Beskidów, koczujących tu niekiedy lub przybywających z określonymi celami zasiedlenia, ludzi opierających swój byt na pasterstwie i hodowli zwierząt domowych i zdających sobie sprawę z konieczności wykonania ciężkiej pracy przy trzebieży pierwotnych puszcz od momentu, gdy podejmą decyzje osiedlenia sie w wybranym miejscu. Były to decyzje swobodne, nie wymuszone.