Strategie przedsiębiorstw wobec wymogów zrównoważonego rozwoju

Strategie przedsiębiorstw wobec wymogów zrównoważonego rozwoju - Kazimierz Kuciński

Wstęp Przedsiębiorstwo jest bytem ekonomicznym, jest bytem społecznym, jest bytem instytucjonalnym i jest bytem materialnym wpisanym w konkretne realia miejsca i czasu. Jako przedmiot poznania, badania i działania musi być postrzegane poprzez pryzmat tego, co dzieje się w jego wnętrzu, a także poprzez pryzmat tego, jak i na ile te wewnętrzne procesy i struktury zależą od uwarunkowań zewnętrznych, jak również poprzez pryzmat tego, jak to, co dzieje się w przedsiębiorstwie i z przedsiębiorstwem wpływa na inne podmioty gospodarcze oraz struktury przestrzenne ekonomiczne i społeczne, w których owo przedsiębiorstwo funkcjonuje. Jest to zatem spojrzenie na przedsiębiorstwo i jego otoczenie z punktu widzenia przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo można i należy postrzegać także z punktu widzenia tego otoczenia, jego składowych, jego rozwoju i formułowanych w tym względzie warunków brzegowych. Obie perspektywy badawcze są niezmiernie interesujące i ważne dla poznania złożoności problematyki gospodarczej i praktycznego zastosowania uzyskanych wyników prowadzonych studiów. Patrząc na gospodarkę z pozycji przedsiębiorstwa i patrząc na przedsiębiorstwa z pozycji gospodarki, zajmujemy się bowiem niby tym samym, ale nie tak samo, bo inne są cele takiej analizy. Ważne jest jednak to, aby koncentrując uwagę na przedsiębiorstwie, nie zapominać, że jest ono zarazem elementem struktur gospodarczych wyższego rzędu, a także aby badając gospodarkę lokalną, regionalną, narodową (krajową), czy globalną, nie zapominać o tym, że tworzą ją mające sobie właściwą optykę przedsiębiorstwa, dla których te struktury są po prostu otoczeniem. Nie do końca jednak przy tym wiadomo, co jest awersem, a co rewersem tej ?monety". Warto o tym pamiętać, podejmując badania nad strategiami przedsiębiorstw wobec wymogów zrównoważonego rozwoju1, będącego przejawem jakościowych zmian zachodzących współcześnie w otoczeniu przedsiębiorstw, podczas gdy strategiczne myślenie firm i jego operacjonalizacja stanowi przejaw umiejętnego dostosowywania się podmiotów gospodarczych do tych zmian. Nie należy jednak badając te zmiany i sposób reagowania na nie podmiotów gospodarczych, popadać w przesadę mniemając, że zrównoważony rozwój jest jedynym wyznacznikiem strategicznego myślenia i bieżącego działania współczesnych przedsiębiorstw. Zrównoważony rozwój jest po prostu pewną okolicznością, w której przychodzi przedsiębiorstwom działać. Jest okolicznością ważną i mającą daleko idące reperkusje, ale nie jedyną. Przedsiębiorstwa powinny ją zatem w swym działaniu uwzględniać, dostosowywać się do niej i korzystać z jej istnienia, ale nie znaczy to, że owa okoliczność powinna i może być jedyną determinantą ich funkcjonowania.