Sprawa obiektowa Nr 1 Kościół

Sprawa obiektowa Nr 1 Kościół - Stanisław Nabywaniec

Recenzowana praca ma charakter syntetyczny. Dokonanie tej syntezy poprzedzone zostało wieloletnią kwerendą materiału źródłowego oraz pracami analitycznymi. Autor uwzględnił w swojej pracy archiwalny materiał źródłowy, pochodzący z sześciu archiwów państwowych i prywatnych oraz inne źródła drukowane lub publikowane. Podstawowe znaczenie dla pracy mają materiały ipeenowskie – one bowiem wyznaczają przedmiot badawczy, tzn. tę sferę działalności kościelnej i religijnej diecezji przemyskiej, która znajdowała się w optyce zainteresowania komunistycznych władz. Z jego zasobów, intelektualnej obróbce poddane zostały akta osobowe osób duchownych i zakonnych, teczki personalne tajnych współpracowników i kandydatów na współpracowników bezpieki, materiały dotyczące zakonów i klasztorów, źródła zawierające informacje przekazywane do MSW przez Wydział IV Komendy Wojewódzkiej MO w Rzeszowie, teczki parafii, materiały dotyczące Kościoła greckokatolickiego oraz nierzymskokatolickich związków wyznaniowych, chrześcijańskich stowarzyszeń prorządowych oraz inne materiały dotyczące spraw obiektowych i zagadnieniowych. Aby nie zawieść czyichkolwiek oczekiwań, autor podkreśla w sposób nad wyraz dosadny, że „dociekliwość historyka nie ma charakteru lustracyjnego, tylko historyczny, według kryteriów historycznego badania naukowego”. Z tej „obietnicy” złożonej we wstępie, wywiązał z żelazną konsekwencją. W książce nie zabrakło jasnych i zdecydowanie negatywnych ocen, opartych na faktach i na dokumentach. Czytelnik nie odnajdzie tam jednak żadnych personaliów tajnych agentów i współpracowników – ci pozostają anonimowi, skryci za swymi pseudonimami.