Socjologiczne aspekty religii

Socjologiczne aspekty religii - Henryk Jadam

Społeczne znaczenie religii. Istnieje bardzo wiele definicji określających istotę religię. Najogólniej jednak możemy opisać religię jako system wierzeń i rytuałów, dotyczących obszaru świętości. Pierwotnie rozpowszechniony była politeizm, a więc wielobóstwo. Ludzie oddawali cześć wielu bogom, z których każdy, jak wierzono, odpowiadał i symbolizował określona rzecz lub czynność. Zazwyczaj w systemie wielobóstwa, w różnych religiach na czoło wysuwał się jeden potężny bóg, któremu podlegali i byli przed nim odpowiedzialni inni bogowie. Z czasem coraz większe znaczenie zaczęła nabierać wiara w jednego boga, tzw. monoteizm. To religii monoteistycznych należał: judaizm, chrześcijaństwo i islam. Religia, oprócz całego systemy rytuałów, obrzędów i wierzeń spełniała i nadal spełnia bardzo ważne funkcje społeczne. Od początku swego istnienia była ona bardzo ważną siłą, spajającą społeczeństwo. W czasach kiedy jeszcze nie istniały takie pojęcia jak naród, to właśnie wokół religii zaczęto tworzyć pewną wspólnotę tożsamości (dziś na pierwszy plan w tej kwestii wysuwa się naród, czy obywatelstwo). Doskonałym przykładem religii, jako siły konsolidującej społeczeństwo, są Żydzi, którzy przez wieki pozbawieni własnego państwa, żyjący w diasporze (rozproszeniu), zachowali swoją odrębność, właśnie dzięki swoim przekonaniom i religijnym praktykom. Religia nadaje także sens życiu. Zawiera bowiem odpowiedzi na fundamentalne pytania, dotyczące ludzkości i sensu życia. Określa cele i wartości, którymi powianiem kierować się człowiek w życiu doczesnym, by dosięgnąć raju po śmierci. Tak więc religia jest właśnie tą instytucja społeczną, która próbuje znaleźć odpowiedzi na wszystkie fundamentalne pytania, dotyczące zarówno życia jak i śmierci. Po trzecie wprowadza on pewną kontrolę społeczną. Ma wymiar zarówno moralny, jak i w wielu przypadkach prawny. W średniowieczu, jak tez w starożytności, uważano, iż królowie sprawują swą władzę z woli boskiej. Kolejna funkcja religii wiąże się bezpośrednio z przeżyciami osobistymi każdego człowieka, chociażby w sytuacji zagrożenia życia lub straty bliskiej osoby. Nadaje także sens umieraniu, czy opłakiwaniu zmarłych.