Saga o Gislim wyjętym z pod prawa i inne sagi islandzkie, 1931 r.

Saga o Gislim wyjętym z pod prawa i inne sagi islandzkie, 1931 r. - Artur Górski

Saga o Gislim (wyjętym spod prawa) (isl. Gísla saga Súrssonar) – islandzka saga opowiadająca o Gislim, który musiał zabić jednego ze swoich szwagrów, by pomścić innego. Z tego powodu został wyjętym spod prawa banitą i przez trzynaście lat się ukrywał, aż został schwytany i zabity. Choć przedstawiona historia rozgrywa się w latach 940-980, to saga najprawdopodobniej została napisana w XIII wieku. W 1981 roku na jej podstawie nakręcono film Útlaginn („Wyjęty spod prawa”). Saga o Gislim przetrwała w większych lub mniejszych fragmentach w 33 średniowiecznych rękopisach. Sądzi się, że w formie pisanej powstała w pierwszej połowie XIII wieku, choć najstarszy fragment pochodzi z ok. 1400 roku, a najobszerniejszy z XV wieku. Wyróżnia się trzy główne wersje sagi: wersję fragmentaryczną (znaną jako wersja B od słowa „brot”, czyli fragment) wersję krótką (znaną jako wersja E od słowa „eldri”, czyli wczesny lub M od słowa „mindre”, czyli krótki). To z tej wersji wywodzi się większość pozostałych manuskryptów. wersję długą (znaną jako wersja Y od słowa „yngri”, czyli późny lub S od słowa „større”, czyli długi). Tylko dwa inne manuskrypty zawierają tę wersję sagi. Dłuższa wersja różni się od krótszej głównie bardziej rozwiniętą narracją początkową, która opowiada o wydarzeniach rozgrywających się w Norwegii. Części rozgrywające się na Islandii są już do siebie znacznie bardziej podobne.