Rozwój ocen moralnych dziecka

Rozwój ocen moralnych dziecka - Jean Piaget

Piaget przedstawia w tej książce swoje badania nad rozwojem moralności w dzieciństwie, których celem było odkrycie, jak dzieci dochodzą do rozumienia pojęć takich jak sprawiedliwość, prawo, obowiązki czy zasady. W przeciwieństwie do wcześniej istniejących teorii, które często traktowały moralność jako coś wrodzonego lub narzuconego z zewnątrz, Piaget postrzega ją jako proces, który jest wynikiem interakcji dziecka z otoczeniem oraz jego własnym rozwojem poznawczym.

Jednym z głównych tematów książki jest koncepcja „moralności heteronomicznej” i „moralności autonomicznej”, które Piaget rozróżnia na podstawie wieku i etapu rozwoju dziecka. Dzieci w młodszym wieku, zdaniem autora, kierują się tzw. moralnością heteronomiczną, co oznacza, że traktują zasady i normy moralne jako coś, co jest narzucone z zewnątrz, na przykład przez dorosłych, i nie poddają ich głębszej analizie. W tym okresie dla dziecka to, co jest „dobre”, jest tym, co zostało im nakazane przez autorytet (np. rodzica czy nauczyciela), a „złe” jest tym, co narusza te nakazy. Piaget zwraca uwagę, że w tym etapie dzieci często nie rozróżniają jeszcze intencji i skutków swoich działań, co prowadzi do tego, że oceniają czynności wyłącznie na podstawie ich widocznych rezultatów – na przykład liczy się, ile szkody zostało wyrządzone, a nie dlaczego coś się stało.