Reflections on Health. Historical and Contemporary Contexts

Reflections on Health. Historical and Contemporary Contexts - Beata Wojciechowska

Publikacja składa się z dwóch zasadniczych części, poprzedzonych wstępem i zamkniętych zakończeniem. W pierwszej opisano pojmowanie zdrowia w kontekście historyczno-kulturowym, począwszy od czasów starożytnych aż po wiek XX. Poprzez wieki wiedza na temat zdrowia kształtowana była przez wiele czynników oraz formułowana w teoriach i doktrynach odnoszących się do ciała ludzkiego, a także powstawania chorób i ich leczenia. Do końca XVIII wieku, mimo wielu odkryć i nowych ustaleń obowiązywała w nauce teoria humoralna. Dopiero wiek XIX przyniósł podwaliny pod współczesną medycynę i wieloaspektowy charakter rozumienia zdrowia. Definicja tego pojęcia, sformułowana po raz pierwszy w latach 40 XX wieku, akcentuje nie tylko brak choroby, ale odnosi je do dobrostanu fizycznego, psychicznego i społecznego. Zdrowiu nadano rangę wartości i przypisano je do najważniejszych kategorii życiowych. Część druga odnosi się do zdrowia jako wartości. Trzonem rozdziału jest opis badań nad uznawaniem wartości zdrowia przez współczesną młodzież i jej rodziców z wykorzystaniem teorii Miltona Rokeacha, który poprzedzono wnikliwą analizą pojęcia wartości w perspektywie kulturowej, psychologicznej, socjologicznej, a także pedagogicznej. Opisano także teorie wartości i ich reprezentantów. Dokonano szczegółowej charakterystyki koncepcji wartości Miltona Rokeacha, a także przybliżono badania nad wartością zdrowie z wykorzystaniem wspomnianej teorii i Skali Wartości RVS. Z wyników badań przeprowadzonych przez Mariolę Wojciechowską analizie poddano uznawanie wartości zdrowie wpisanej w grupę wartości ostatecznych oraz wartości odpowiedzialny mieszczącej się w grupie wartości instrumentalnych. Oszacowano ponadto różnice międzygeneracyjne w sferze aksjonormatywnej w badanych grupach. W konkluzji poczynionych analiz podkreśla się centralną pozycję zdrowia i odpowiedzialności, co sugeruje ich stałość i względną niezmienność zachowań. Zaprezentowane w publikacji rozważania wpisują się w ogólnie przyjęte trendy. Stanowią bogaty materiał diagnostyczny, ale stwarzają także okazję do wyznaczania prognoz dotyczących udziału człowieka w kulturze, edukacji w życiu społecznym, rodzinnym i zawodowym. W kontekście wychowania wciąż sprawą kluczową jest rozstrzyganie sporu o wartości, wskazywanie ich źródeł i kryteriów wyboru, stanowiących podstawę do kształtowania się wzorca człowieka aktualnych i przyszłych czasów. Zdaniem Autorek niezbywalną kwestią jest eksponowanie nieprzemijających prawd o życiu ludzkim oraz utrwalanie nieprzemijających kwestii dotyczących dobra i piękna, uznawanych od starożytności jako uniwersalne i wyznaczające zręby wszystkich systemów aksjologicznych. Publikacja napisana w języku angielskim.