Przedwojenna żydowska Warszawa

Przedwojenna żydowska Warszawa - Jarosław Zieliński

Nie ma chyba w Europie innej metropolii, która podczas drugiej wojny światowej ucierpiała tak straszliwie jak Warszawa. Nie ma w niej drugiej takiej dzielnicy, która została starta z powierzchni ziemi – jak dzielnica północna. I nie ma drugiej tak licznej dzielnicowej populacji, która doświadczyła równie potwornej zagłady i znikła bez śladu po 600 latach bytowania – jak żydowska społeczność północnego śródmieścia. Wędrówka po przedwojennej żydowskiej Warszawie może odbywać się nieomal wyłącznie w świecie wirtualnym, albowiem w tym rzeczywistym pozostały tylko nieliczne pamiątkowe kamienie, pomniki i tablice. Przetrwały też niektóre nazwy ulic, zaś same ulice zmieniły się nie do poznania. Tam, gdzie było gwarnie – panuje głucha cisza, gdzie było tłumnie – dziś jest bezludzie. Na niezbyt licznych przedwojennych fotografiach przedstawiających ludzi, domy, ulice, bazary i synagogi utrwalił się na wieki świat pełen życia i taki właśnie pokazujemy w naszym albumie. Prewar Jewish Warsaw in Historic Photographs There was probably no other European metropolis that suffered equal atrocities as Warsaw did during the World War II. No other Warsaw district was annihilated to the same extent as the northern district was. And no other community was similarly subjected to genocide and exterminated after 600 years of existence as was the Jewish community of the northern Warsaw downtown. Today there are only scant vestiges of the Jewish district in Warsaw – stone monuments, memorial plaques or street names. The streets themselves underwent complete metamorphosis or even changed their routes. To walk the streets of prewar Jewish Warsaw today, one must submerge into a virtual world. Although scarce, historic photographs that remain in various archives allow entrance to this long gone universe of synagogues, bustling markets, tenement houses, Jewish citizens and their lives. The selection of images compiled in this book provides a glimpse of that past grand world full of life.