Prahistoria ziem polskich Tom V

Prahistoria ziem polskich Tom V - Witold (red.) Hensel

Okres lateński – okres w pradziejach Europy Środkowej i Zachodniej trwający od 400 p.n.e. do początku naszej ery. Nazwa okresu pochodzi od stanowiska archeologicznego w La Tène. W tym czasie Europa znajdowała się pod kulturowymi wpływami stylu lateńskiego wywodzącymi się z obszarów zamieszkanych przez Celtów. Kultura lateńska powstała jako kontynuatorka zespołu zachodniohalsztackich grup kulturowych. Na jej peryferiach rozwijały się odmiany kultury lateńskiej: celtycko-iliryjska, celtycko-tracka i celtycko-germańska. Kolonizacja celtycka objęła również ziemie Europy Środkowo-Wschodniej; Czechy, gdzie osiedlili się Bojowie, Morawy (Wolkowie), Słowacja (Kotynowie, Anartowie) Górny i Dolny Śląsk, część Małopolski (Anartowie). Na terenie Polski w tym okresie rozwijały się kultura wschodniopomorska, kultura przeworska, kultura oksywska, kultura jastorfska, kultura puchowska i kultura bałtyjska. Rzymski okres, okres wpływów rzymskich, termin w archeologii środkowej Europy określający etap kontaktów kulturowych i handlowych pomiędzy imperium rzymskim a terenami środkowoeuropejskiego Barbaricum, leżącymi poza granicami cesarstwa (Rzym starożytny). Wśród wielu koncepcji najczęściej przyjmuje się podział chronologiczny zaproponowany przez H.J. Eggersa, opracowany na podstawie importów rzymskich, dzielący okres rzymski na starszy (wczesny) - od początku n.e. do ok. 160-170 i młodszy (późny) - od 160-170 do 375. Dla potrzeb lokalnych system ten jest modyfikowany i uściślany. Na obszarach Polski w okresie wpływów rzymskich rozwijały się dwa duże kompleksy kulturowe: przeworska kultura na terenie południowej i środkowej Polski i wielbarska kultura, zajmująca tereny dzisiejszego wschodniego Pomorza i Mazowsza. Okres rzymski charakteryzował się ożywionymi kontaktami gospodarczymi, szczególnie wzdłuż tzw. szlaku bursztynowego, którym na północ napływały importy rzymskie: broń, ozdoby, naczynia ceramiczne (terra sigillata), szklane i metalowe, a na południu wyroby strefy kulturowej środkowej i północnej Europy: bursztyn, miód, skóry, konie, niewolnicy.