Pradzieje ziem polskich tom I część II

Pradzieje ziem polskich tom I część II - Jerzy Kmieciński (red.)

Przez wiele stuleci na ziemie polskie przybywały plemiona, których pochodzenie jest bardzo ciężko ustalić, nie zachowały się po nich bowiem nazwy. Takie plemiona określa się mianem kultur archeologicznych. Plemionom tym nadawano też nazwy od przedmiotów, które dane plemię wytwarzało, np. kultura ceramiki sznurkowej. Albo od sposobu chowania zmarłych – kultura grobów kloszowych. Nazwy nadawano też od miejsc, w których znaleziono ślady po danym plemieniu, np. kultura przeworska. Polska może poszczycić się pięknymi kamiennymi grobowcami z IV tysiąclecia p.n.e, budowanymi przez kultury lejkowate. W południowo-wschodniej Polsce znajdują się kurhany – ziemne kopce przykrywające groby, a na Pomorzu – zbudowane przez Gotów kamienne kręgi służące do celów religijnych, które przetrwały do dziś. Osada w Biskupinie jest jedną z najważniejszych budowli z epoki żelaza. Wzniesiona przez kulturę łużycką, która rozwijała się na terenach całej Polski. W osadzie tej żyło około 800 osób. Składała się ona z 13 szeregów, które podzielone były na domy zamieszkiwane przez 7–10 osób. Ponieważ nie odnaleziono żadnych budynków, które mogłyby być pomieszczeniami gospodarczymi, można przypuszczać, że zwierzęta w zimie mieszkały w przedsionkach domów. Po około 200 latach mieszkańcy Biskupina zmuszeni byli go opuścić i przenieść się na inne tereny. Powodem mogło być: – wyjałowienie się ziemi – ziemia nie nadawała się do uprawy, – podniesienie się poziomu jeziora lub najazd wrogich ludów. Szlak bursztynowy – Polska słynęła z bursztynu, który znajdowano nad Bałtykiem. A ponieważ w średniowieczu plemiona łużyckie utrzymywały kontakty z Grekami, a w latach kolejnych plemiona z nad Wisły z Rzymianami, kupcy rzymscy dostarczali z Polski do swoich miast ten unikatowy towar. Z bursztynu wytwarzano ozdoby, a w celach leczniczych wykorzystywano proszek z bursztynu. Hutnictwo – także dobrze się w Polsce rozwijało. W Górach Świętokrzyskich znajdowały się bogate w żelazo złoża. W piecach hutniczych, tak zwanych dymarkach, wytapiano metal, z którego robiono broń i narzędzia, między innymi: miecze i pancerze dla rzymskich legionistów. Sobótka – tak nazywano górę Ślężę, na której wzniesieniach i szczycie, otoczonym kamiennym murem, odkryto rzeźby sprzed 2,5 lat. Niedźwiedzie oraz wielki posąg Pielgrzyma to najsłynniejsze z nich. Góra ta była miejscem kultu pogan i mimo wprowadzenia chrześcijaństwa, nim pozostała. Aby zapobiec praktykom pogańskim, odbywającym się na Ślęży w XII wieku, na jej szczycie zbudowano Opactwo