Postać Żyda w literaturze polskiej lat 1822–1864

Postać Żyda w literaturze polskiej lat 1822–1864 - Mieczysław Inglot

Książka jest pierwszą w literaturze polskiej próbą monografii zagadnienia. Autor skoncentrował swoją uwagę na dobrze mu znanej epoce romantyzmu, tworzącej zręby żywej tradycji w kulturze polskiej. Literatura omawianej epoki powstawała w ramach wielu nurtów, z których głównym był romantyzm. Stąd też sporo uwagi poświecono postaciom Żydów w twórczości głównych poetów epoki: Zygmunta Krasińskiego, Adama Mickiewicza, Cypriana Norwida i Juliusza Słowackieg. Adam Mickiewicz, autor paru tekstów poetyckich, pisarz, poruszający ten temat w "Ksiegach Narodu i Pielgrzymstwa" i "Składzie zasad", stworzył zarazem realistyczną postać Jankiela, jednego z bohaterów epopei "Pan Tadeusz". Pod wpływem tego wielkiego dzieła, głównie pod piórem Józefa Korzeniowskiego i Józefa Ignacego Kraszewskiego, jak również pomniejszych pisarzy, takich jak Ignacy Chodźko czy Placyd Jankowski, powstawały utwory ujmujące postać Żyda w powieściach i dramatach realistycznych. W ramach romantycznej czy realistycznej konwencji powstawały  poświęcone Żydom utwory politycznie zaangażowane, poruszające tę tematykę w zwrotnych momentach dziejowych, takich jak kampania napoleońska, Wiosna Ludów czy powstania:listopadowe i styczniowe. Autor nie ograniczył się wyłącznie do omawianej epoki, obszernie omawiając literaturę okresu postoświeceniowego i preromantyczną, poswięconą tej postaci, oraz, sporadycznie, niektóre utwory z epoki pozytywizmu. Eksponując teksty powstałe w ramach literatury wysokiej, omawiał również utwory popularne, m.in. przenaczone dla ludu. Książka składa się z dwóch części. Pierwsza z nich, to omawiana monografia zagadnienia, drugą stanowi antologia tekstów poetyckich z lat 1822-1863 poświęconych postaci Żyda.