Polityka Pomocnik historyczny nr 2 / 2015 Kresy Rzeczpospolitej Wielki mit Polaków

Polityka Pomocnik historyczny nr 2 / 2015 Kresy Rzeczpospolitej Wielki mit Polaków - Praca Zbiorowa

Za czym ta nostalgia? Przedstawiamy tu barwne dzieje Kresów Wschodnich Rzeczpospolitej, okoliczności ich utraty i narodzin narodowej legendy. W dzisiejszym rozumieniu pojęcie Kresów odnosi się do utraconych po II wojnie światowej ziem II RP (za Bugiem); w II RP były to odwojowane wschodnie ziemie I RP. Sam mit Kresów narodził się w XIX w. i dotyczył tzw. ziem zabranych, czyli obszarów I RP, które znalazły się w zaborze rosyjskim i nie zostały włączone do autonomicznego Królestwa Kongresowego. Mitem objęto także Wschodnią Galicję pod berłem Habsburgów. W Rzeczpospolitej Obojga Narodów (I RP) mówiono raczej o rubieżach, ziemiach okrainnych, ukrainnych, Ukrainie, a samo pojęcie kresów odnosiło się do linii przy/granicznej.

Za pretekst do opowiedzenia historii wschodnich ziem Rzeczpospolitej bierzemy 75 rocznicę mordu katyńskiego. Nie tylko w sferze symbolicznej można tę zbrodnię potraktować jak (odwołując się do literatury) kronikę zapowiedzianej śmierci – końca świata polskich Kresów.