Polacy w Litewskiej SRR 1944 - 1989

Polacy w Litewskiej SRR 1944 - 1989 - Aleksander Srebrakowski

To pierwsza próba całościowego sportretowania społeczności polskiej na Litwie w czasach komunistycznych, kiedy kraj ten był jedną z republik Związku Radzieckiego. W książce opartej na źródłach litewskich i polskich znajdujemy dokładną dokumentację różnych sfer życia tej społeczności. Autorowi udało się na tej podstawie obalić wiele mitów na temat polskiej mniejszości, jakie do tej pory krążyły na Litwie, a także w Polsce. 13 lipca 1944 roku, w dniu wyzwolenia Wilna od okupacji niemieckiej na baszcie zamku Gedymina pojawiła się biało-czerwona flaga, którą zatknął tam jeden z polskich akowców z oddziału walczącego obok Armii Czerwonej podczas wyzwalania miasta. Przez następne dni na ulicach, obok patrolujących miasto żołnierzy radzieckich, można było spotkać akowców z opaskami w barwach narodowych na ramieniu. Natomiast w okolicach Wilna, w tamtejszych wioskach i miasteczkach, gdzie Polacy stanowili większość ludności mieszkańcy ciągle jeszcze czuli się pewnie, tak że w sposób ostentacyjny bojkotowali na przykład próby przeprowadzenia mobilizacji przez Sowietów. Raporty pracowników administracji radzieckiej z tamtego czasu pełne są utyskiwań na lekcewa­ żenie władzy przez ludność polską.