Pilzno i Pilźnianie 1911 r.

Pilzno i Pilźnianie 1911 r. - Karol Szczeklik

Pilzno – miasto w Czechach zachodnich, stolica kraju pilzneńskiego i okręgu terytorialnego kraj zachodnioczeski. Położone jest w kotlinie, gdzie wiele potoków zbiega się tworząc rzekę Berounkę. Powierzchnia miasta wynosi 137,66 km², zamieszkuje je 164 180 osób (gęstość zaludnienia wynosi 1198,39 mieszkańców na 1 km²). Pilzno jest powiatem grodzkim oraz siedzibą powiatów Pilzno Północ i Pilzno Południe. Od 1 stycznia 2003 powiaty nie są już jednostką podziału administracyjnego Czech. Podział na powiaty zachowały jednak sądy, policja i niektóre inne urzędy państwowe. Został również zachowany dla celów statystycznych.  Najstarsze ślady osiedli ludzkich na tym terenie datuje się na 5000 lat p.n.e., ale początki dzisiejszego miasta to 1295. Wacław II założył osadę, która dzięki dogodnemu położeniu szybko rozwinęła się w ośrodek handlowy. W latach 1599-1600 miasto pełniło rolę stolicy Czech - mieszkał tutaj cesarz Rudolf II Habsburg. Rozwój zahamowała wojna trzydziestoletnia oraz zarazy. W XIX wieku nastąpił gwałtowny rozwój Pilzna − miasto stało się silnym ośrodkiem przemysłu żelaznego, a główną postacią tego okresu był Emil Škoda, właściciel huty żelaza. Po 1890 huta została przekształcona w zakład zbrojeniowy, a w późniejszym okresie samochodowy. Już Wacław II nadał 260 mieszczanom przywilej warzenia piwa, a na początku XVII wieku było w mieście 26 browarów. Jakość produkcji nie zawsze była wysoka, więc w XIX rada miejska przymusiła browarników do połączenia się i w 1842 założono browar Pilsner Urquell - dzisiejszą wizytówkę Pilzna, które wówczas należało do Cesarstwa Austrii. W okresie II wojny światowej Pilzno stało się częścią Protektoratu Czech i Moraw (granica z III Rzeszą biegła za rogatkami miasta) oraz siedzibą władz administracyjnych (Oberlandratsbezirk Pilsen). W 1945 miasto wyzwoliły wojska amerykańskie, co Czechosłowackie państwo komunistyczne starało się ukryć przez cały czas swego istnienia.