Peter Michal Bohun w kolekcji muzeum w Bielsku- BIałej

Peter Michal Bohun w kolekcji muzeum w Bielsku- BIałej - Iwona Purzycka

Peter Michal Bohúň (ur. 29 września 1822 roku w Wielicznej na słowackiej Orawie, zm. 20 maja 1878 w Białej – obecnie dzielnicy Bielska-Białej) – słowacki malarz. Edukację rozpoczął w rodzinnej miejscowości w szkole ludowej pod czujnym okiem pedagoga Pawła Cochusa. Tam też rozwinął swoje zainteresowanie kulturą, tradycją i historią narodową. Następnie uczęszczał do gimnazjum w miejscowości Gemerská Hôrka (Gemer), gdzie nauczył się języka węgierskiego. Kolejnym etapem edukacji było rozpoczęcie wraz z bratem Janem w 1836 roku nauki na wydziale filozoficznym ewangelickiego liceum w Lewoczy. Tam zetknął się z kulturą i sztuką mieszczańską, tam też zaczął brać udział w narodowych wystąpieniach manifestujących odrębność w wielonarodowej monarchii habsburskiej, czego efektem stało się symboliczne przyjęcie imienia Slavomil. Z powodu patriotycznych demonstracji w maju 1841 roku liceum zostało zamknięte przez austriackie władze. Wtedy Bohúň wyjechał do Kieżmarku, gdzie studiował prawo i podjął pierwsze malarskie próby. 18 listopada 1843 roku Peter Michal Bohúň rozpoczął studia na Akademii Sztuk Pięknych w Pradze. Jego nauczycielem został malarz historyczny Christian Ruben. W lutym 1844 roku umarł ojciec malarza, co pozbawiło Bohúňa środków finansowych potrzebnych do dalszej edukacji. Pomocy materialnej udzielił mu orawski szlachcic Michał Kubin jun. Bohúň podjął się wraz z Svätoplukiem Presslem wspólnej pracy nad Słownikiem roślin, do którego wykonał litografie. Umiejętności litograficzne doskonalił równocześnie w pracowni Františka Širy. W 1848 roku Peter Michal Bohúň organizował wiece i odczyty o charakterze patriotycznym. Uczestniczył w ten sposób w działaniach narodowych, które ogarnęły Europę Środkową pod nazwą "Wiosna Ludów". Latem tego samego roku młody malarz poślubił Zofię Amalię Klankay'ową, córkę ziemianina z Łuczywnej na Spiszu i zamieszkał z nią w jej rodzinnym dworku. We wrześniu 1854 roku artysta wraz z żoną i szóstką dzieci przeniósł się do Liptowskiego Mikulasza, gdzie rozpoczął pracę jako nauczyciel rysunku w żeńskiej szkole ewangelickiej. Oprócz zajęć praktycznych i wykładów teoretycznych, malarz zajmował się rysowaniem, fotografowaniem, malowaniem kurtyn i dekoracji dla amatorskich zespołów teatralnych. W 1860 roku rozpoczął współpracę z Kościołem oraz powrócił do działalności patriotycznej. 5 czerwca 1861 roku wziął udział w zgromadzeniu konstytucyjnym w Martinie, a w 1863 roku został jednym z członków założycieli Macierzy Słowackiej. Jesienią 1865 roku Peter Michal Bohúň opuścił Słowację i wraz z rodziną osiedlił się w Galicji – w Lipniku koło Białej (obecnie dzielnica Bielska-Białej). Najpierw zamieszkał w Dworze Thomkego – Lipnik 19 (dziś ul. 11 Listopada 102), a następnie w Lipniku w budynku nr 23. W 1876 roku Bohúň udał się do Włoch na poszukiwania syna L'ubora Milana, który zdezerterował z armii austriackiej. Peter Michal Bohúň zmarł 20 maja 1878 roku na zapalenie płuc. Został pochowany na cmentarzu ewangelickim w Białej.