Papiery wartościowe banków na ziemiach polskich w latach 1871-2000

Papiery wartościowe banków na ziemiach polskich w latach 1871-2000 - Ryszard Kowalczuk

Album prezentuje wybrane historyczne papiery wartościowe, emitowane przez banki oraz inne instytucje finansowe. Wydanie trójjęzyczne. Tekst w językach: polskim, angielskim i niemieckim. Zawiera także bibliografię. Rodzaje papierów wartościowych W historii polskiego życia gospodarczo-społecznego od wielu lat duże znaczenie miały lokacyjne papiery wartościowe i obrót nimi na giełdzie. Akcje i obligacje jako podstawowe kategorie papierów wartościowych reprezentują bowiem określone kapitały, a na giełdzie ustalane są ich ceny. Zakup akcji oznacza ulokowanie w spółce akcyjnej pewnego kapitału (czyli udział w jej majątku) oraz uprawnia ich właściciela do otrzymywania dywidend i uczestnictwa w walnych zgromadzeniach akcjonariuszy. Natomiast zakup obligacji, a więc tytułu wierzytelności, jest dowodem pożyczki określonego kapitału, który musi być zwrócony zgodnie z ustalonymi warunkami. Na rynku finansowym różne papiery wartościowe były i są wykorzystywane do różnych celów gospodarczych przy uwzględnieniu określonych zasad i sposobów ich obrotu. Według kryterium funkcji prawnych przypisanych papierom wartościowym można wyróżnić papiery dokumentujące: udział w spółkach akcyjnych (akcja, kuks), wierzytelności pieniężne (obligacja, weksel, czek, los loteryjny) oraz prawo do zarządzania rzeczami (list zastawny). Z kolei według kryterium korzyści wynikających z posiadania papierów wartościowych można wymienić: papiery zasilająco-lokacyjne i papiery rozliczeniowe. Pierwsze z nich przynoszą pewien dochód zależny od kapitału ucieleśnionego w dokumencie. Są wśród nich papiery dywidendowe o dochodzie zmiennym (akcje) zapewniające dochód zależny od efektów gospodarczych emitenta, a także papiery procentowe o dochodzie stałym, zależnym od pożyczonego kapitału (obligacje, listy zastawne, skrypty dłużne). Papiery rozliczeniowe zaś usprawniają obrót pieniężny (czeki) lub usprawniają kredytowanie (weksle). Ważna jest również analiza omawianych dokumentów według kryterium domicylu wystawcy papierów wartościowych, czyli umownego miejsca wypełnienia zobowiązania pieniężnego (np. weksla). Można zatem wyróżnić: papiery krajowe wystawiane przez osoby krajowe i papiery zagraniczne wystawiane przez osoby zagraniczne. W danym państwie z różnych przyczyn papiery wartościowe mogą być wystawiane w walucie krajowej lub obcej. Ten drugi przypadek występował w historii polskiego rynku kapitałowego (denominacja papierów w różnych walutach).