Pamiętniki Filipa Michała i Teodora Obuchowiczów

Pamiętniki Filipa Michała i Teodora Obuchowiczów - Andrzej Rachuba

Unikatowe pamiętniki trzech przedstawicieli litewskiej rodziny Obuchowiczów. Zawierają dzieje rodu na przestrzeni kilku pokoleń, począwszy od protoplasty - Waśko Pyczycza Obucha, poprzez uchwytnego źródłowo Fedora (Teodora), pisarza ziemskiego mozyrskiego i jego potomków. Co ciekawe i warte podkreślenia, Obuchowicze z początku należeli do przeciętnych przedstawicieli stanu szlacheckiego, by w ciągu 2-3 pokoleń - wyłącznie dzięki swej zapobiegliwości i zdolnościom - awansować do godności senatorskich, przechodząc też w międzyczasie na katolicyzm. Szczęśliwie dla nas zachowały się aż trzy diariusze, pisane - co również poza nielicznymi przypadkami nie jest częste - przez osoby z jednego rodu, nie licząc pomniejszych dokumentów, takich jak: dekrety, informacje wywiadowcze, listy, spisy księgozbioru, czyli zebranych w jedenastu aneksach najciekawszych silva rerum. Ponieważ wspomnienia powstawaly w dłuższym okresie czasu, znalazły się w nich m.in. następujące wydarzenia: wielka wyprawa armii koronnej na Moskwę (1663-1664), czasy potopu szwedzkiego, obrona Smoleńska (1654), powstanie Bohdana Chmielnickiego (1648), czy też elekcje (oraz ich kulisy) kolejnych królów Rzeczypospolitej: Jana Kazimierza, Augusta II. I wreszcie kolejna rzecz godna uwagi: dotychczasowe dziewiętnastowieczne wileńskie trudno osiągalne zresztą wydanie Balińskiego (1859) nie spełnia obecnie obowiązujących kryteriów edytorstwa, a niedawno udało się odnaleźć w bibliotekach i archiwach nowe rękopisy, które umożliwiły inne odczytanie tekstu. Publikację polecamy nie tylko zawodowym historykom i studentom, lecz wszystkim, których interesują czasy sienkiewiczowskiej trylogii widziane oczami uczestników ówczesnych wydarzeń oraz miłośnikom XVII wieku.