Osobowość i formacja

Osobowość i formacja - Beata Zarzycka

Formacja zakonna stanowi proces kształtowania kompetencji do życia zakonnego, w którym czynnikiem motywującym jest religijność człowieka. Kształtowanie kompetencji akcentuje progresywny aspekt procesu formacyjnego – układ zmian zmierzających ku wyższej jakości życia zakonnego. W dynamice formacyjnej można jednak mówić również o etapach swoistego braku przystosowania człowieka do zewnętrznych struktur formacyjnych, czyli o doświadczeniach kryzysowych. Przedmiotem prezentowanych badań jest poszukiwanie osobowościowych korelatów kryzysu, analiza powiązań kryzysu z doświadczaną w procesie formacyjnym zmianą siebie oraz charakterystyka sposobów radzenia sobie z kryzysem w trakcie formacji. Grupę badaną stanowią kobiety odbywające formację zakonną w zgromadzeniach żeńskich (N=226), w wieku od 19 do 30 lat (M=23,68). W badaniach zastosowano: Kwestionariusz Osobowości (NEO-FFI) P.T. Costy i R.R. Mc Crae, Test Przymiotników (ACL) H.G. Gougha i A.B. Heilbruna oraz Skalę do badania formacji zakonnej B. Zarzyckiej. Badania potwierdziły obecność kryzysów w trakcie formacji zakonnej. Najczęstsze są kryzysy zaufania do ludzi, powołania i wartości. Osobowość nie stanowi istotnego predyktora doświadczeń kryzysowych – tylko skala ugodowości (Agreeableness) różnicowała grupy. Kryzys jest czynnikiem znacząco obniżającym intensywność doświadczanej w trakcie formacji zakonnej zmiany siebie.