Opera omnia bóg wiary i bóg filozofów

Opera omnia bóg wiary i bóg filozofów - Joseph Ratzinger

Część D Refleksje na temat kultury i tożsamości Europy Czas przełomu dla Europy? Przedmowa Część pierwsza Podstawy i zasadnicze pytania w relacji między Kościołem a światem Zerwanie z przeszłością i wyruszenie ku temu, co nowe. Odpowiedź wiary na kryzys wartości 1. Problemy moralne naszych czasów - próba diagnozy a) Problem narkotyków b) Terroryzm jako problem moralny c) Nowe zainteresowanie moralnością i religią 2. Elementy odpowiedzi a) Istota moralności b) Falsyfikacja scjentyzmu: likwidacja człowieczeństwa c) Rozum moralności i rozum wiary Misja religii w obliczu obecnego kryzysu pokoju i sprawiedliwości 1. Zagrożenia dla pokoju - utrata miary dobra i zła 2. Uzasadnienie i kształtowanie prawa a) Authoritas - Utilitas b) Triada praw podstawowych - ambiwalencja nauczania o prawach człowieka 3. Co Kościół może i musi zrobić - czego natomiast ani nie może, ani nie powinien a) Tradycja i ochrona podstawowych miar b) Rezygnacja z bezpośrednich działań politycznych c) Świadectwo i posługa miłości Wiara i odpowiedzialność społeczna 1. Uzasadnienie wiary i społeczne znaczenie wiary 2. Dwie drogi teologii po drugiej wojnie światowej a) Wiara jako odświatowienie b) Wiara jako polityka 3. Społeczna odpowiedzialność wiary Część druga Diagnozy i prognozy Drogi wiary w okresie przełomu współczesności 1. Kryzys marksizmu jako pytanie skierowane do świata zachodniego a) Podstawy metapolityczne kryzysu polityczno-gospodarczego b) Siły napędowe przełomu 2. Zgodności i różnice w świecie zachodnim a) Kryzys wiary w naukę b) Poszukiwanie duchowości i etyki c) Nowa religijność 3. Drogi wiary dziś a) Wiara jest rozumna b) Koegzystencja myślenia, woli i odczuwania w wierze c) Osobowość i społeczność wiary Europa - nadzieje i zagrożenia. Wstępne refleksje: fenomenologia współczesnej Europy 1. Dwa przypadki grzechu Europy w nowożytności a) Nacjonalizm b) Wyłączność technicznego rozumu i zniszczenie etosu 2. Diagnoza w świetle źródeł historycznych a) Co odróżnia państwo od dobrze zarządzanej bandy zbójców? b) Postęp i regres 3. Konsekwencje dla przyszłej drogi a) Odrzucenie wiary w postęp b) Nadrzędność etyki nad polityką c) Nieodzowność idei Boga dla etyki Zakończenie: Spira - zwierciadło historii europejskiej Czas przełomu dla Europy? 1. Diagnoza a) Na przykładzie Niemiec: kształtujący się na nowo zachodnio-wschodni świat b) "Trzeci Świat" c) Świat islamski 2. Misja 90 a) Państwo a społeczeństwo b) Kościół Europa i jej dziedzictwo chrześcijańskie i kulturowe Kościół a Europa Prezentacja książki Wendezeit für Europa? Mediolan, 8 lutego 1992 Zastrzeżenia wobec tematu Europy Drogowskazy Kwestie uzupełniające Europa - zobowiązujące dziedzictwo dla chrześcijan I. Zdeformowane obrazy Europy 1. Powrót za Europę 2. Ucieczka do przodu 3. Marksizm II. Pozytywne komponenty pojęcia Europy 1. Dziedzictwo greckie 2. Dziedzictwo chrześcijańskie 3. Dziedzictwo łacińskie 4. Dziedzictwo nowożytności III. Tezy o przyszłej Europie Trudności związane z wiarą w dzisiejszej Europie Tożsamość Europy. Jej duchowe fundamenty wczoraj, dziś, jutro 1. Powstanie Europy 2. Przełomowe przejście do nowożytności 3. Uniwersalizacja kultury europejskiej i jej kryzys 4. Gdzie znajdujemy się dziś? Bezwyznaniowa religia chrześcijańska? Refleksje w nawiązaniu do propozycji Prezydenta Senatu Republiki Włoskiej Marcello Pery Europa w kryzysie kultur Refleksje na temat konkurujących kultur współczesności Znaczenie i granica współczesnej kultury racjonalistycznej Trwałe znaczenie wiary chrześcijańskiej Przedmowa do: Joseph Ratzinger, Werte in Zeiten des Umbruchs Die Herausforderungen der Zukunft bestehen, Fryburg 2005 Wspólna tożsamość i wspólna wola. Szanse i zagrożenia dla Europy 1. Zamiast dzielących nacjonalizmów, wspólna tożsamość 2. Wspólne kryteria działania 3. Zadanie stojące przed nami Odpowiedzialność chrześcijanina za Europę Homilia wygłoszona podczas Dnia Europy Paneuropejskiej Unii Bawarii, Monachium, 12 maja 1979 Prawdziwy pokój i prawdziwa kultura: wiara chrześcijańska a Europa Homilia z okazji wizyty delegacji Konferencji Episkopatu Niemiec u Episkopatu Polski, Kraków, 13 września 1980 Brygida, katolicka Kanonizacje - Boże przypomnienia przez posługę Kościołowi Całkowicie katolicka święta Nauczycielka wiary Prorocka forma reformy Kościoła Część E Znaczenie kwestii Boga w polityce, prawie i moralności Pytanie o relację prawa i władzy Homilia na otwarcie Parlamentu Bawarii, Monachium, 30 października 1978 Laudacja dla premiera dr. h.c. Alfonsa Goppela z okazji wręczenia Nagrody Romano Guardiniego w dniu 14 marca 1978 Zachować fundamenty wolności Przemówienie wygłoszone w Antykwarium Monachijskiej Rezydencji w dniu 12 lutego 1982 Wiara a polityka, Kościół a państwo Przemówienie końcowe wygłoszone podczas wręczenia Nagrody Augustina Bei w 1989 Aktualność postaci Piusa V (1566-1572) Czym jest prawda? Znaczenie wartości religijnych i moralnych w społeczeństwie pluralistycznym 1. Relatywizm jako przesłanka demokracji 2. Po co państwo? 3. Przeciwstawne odpowiedzi na pytania dotyczące fundamentów demokracji a) Teoria relatywistyczna b) Teza metafizyczna i chrześcijańska c) Oczywistość sfery moralnej? Pozycje pośrednie 4. Podsumowanie i wyniki badań 5. Refleksja końcowa: niebo i ziemia. "Kościół i prawo" Słowa podziękowania z okazji wręczenia nagrody Doktora honoris causa Wydziału Prawa LUMSA Zmienić czy zachować? Polityczne wizje i praktyka polityki 1. Dwie wizje misji polityki: zmienić świat albo zachować jego porządek 2. Odrodzenie nurtu apokaliptycznego w XIX wieku 3. Stanowisko pism Nowego Testamentu 4. Konsekwencje dla zaangażowania chrześcijan w politykę "Teologizacja polityki doprowadziłaby do ideologizacji wiary" Co utrzymuje świat w jedności Przedpolityczne podstawy moralne wolnego państwa 1. Władza i prawo 2. Nowe formy władzy i nowe pytania powstałe po ich pokonaniu 3. Założenia prawa: prawo - natura - rozum 4. Interkulturowość i jej konsekwencje 5. Wyniki W poszukiwaniu pokoju Napięcia i niebezpieczeństwa 1. Okres pokoju wynikający ze wspólnej odpowiedzialności za prawo 2. Rozkład prawa i zdolność do pojednania 3. Zjawisko terroru 4. Niebezpieczne dla pokoju patologie 5. Zadanie chrześcijan 6. Wspólna odpowiedzialność moralna Co musimy zrobić? Odpowiedzialność chrześcijan za pokój 1. Każdy człowiek - obrazem Boga i partnerem w przyszłym życiu 2. Pojednanie zaprowadza pokój 3. Umocnić siły dobra Działać z mocy pamięci Łaska pojednania 1. Zjednoczeni w nowej solidarności 2. Zakorzenieni w wartościach wiary chrześcijańskiej Biblijne aspekty tematu wiara i polityka Homilia podczas nabożeństwa dla katolickich posłów Bundestagu, Bonn, 26 listopada 1981 Stosunek wierzących do państwa Homilia we wtorek 9 tygodnia zwykłego, Rzym, 6 marca 1984 Polityka wyrosła z chrześcijańskiej odpowiedzialności Homilia podczas pontyfikalnej Mszy św. pogrzebowej w intencji Franza Josefa Straussa, Rott am Inn, 8 października 1988 "Tu narodziła się Europa" Homilia w 2. niedzielę po Bożym Narodzeniu, Obchody 1200-lecia diecezji Paderborn, 3 stycznia 1999 Dodatek Od wydawcy I. Uwagi do "Opera omnia" II. Uwagi do III tomu Część A: Specyfika wiary chrześcijańskiej: Jeden Bóg w trzech osobach Część B: Uniwersalny wymóg wiary chrześcijańskiej i uniwersalność rozumu Część C: Jedyna wiara i wielość kultur Część D: Refleksje na temat kultury i tożsamości Europy Część E: Znaczenie kwestii Boga w polityce, prawie i moralności Informacje bibliograficzne Część A: Specyfika wiary chrześcijańskiej: Jeden Bóg w trzech osobach Część B: Uniwersalny wymóg wiary chrześcijańskiej i uniwersalność rozumu Część C: Jedyna wiara i wielość kultur Część D: Refleksje na temat kultury i tożsamości Europy Część E: Znaczenie kwestii Boga w polityce, prawie i moralności Wykaz literatury I. Źródła II. Literatura drugorzędna Cytaty z Pisma Stary Testament Nowy Testament Indeks osobowy