Ontologia Fikcji

Ontologia Fikcji - Jacek Paśniczek

Książka Ontologia fikcji. Szkic teorii intencjonalnych obiektów nieistniejących autorstwa wybitnego polskiego logika i filozofa Jacka Paśniczka to jedna z najważniejszych rodzimych prac z zakresu analitycznej ontologii i filozofii języka, poświęcona statusowi bytowemu postaci oraz światów fikcyjnych. Autor podejmuje w niej próbę zbudowania ścisłego, formalno-logicznego modelu pozwalającego na opisanie i zrozumienie obiektów, które nie istnieją w świecie realnym – takich jak Sherlock Holmes, Myszka Miki czy kwadratowe koło – a mimo to stanowią przedmiot naszych myśli, wypowiedzi, analiz literackich oraz emocji.

W swojej rozprawie Paśniczek nawiązuje do klasycznych koncepcji filozoficznych, ze szczególnym uwzględnieniem teorii obiektów Aleksiusa Meinonga, fenomenologii Romana Ingardena oraz współczesnych logik modalnych i teorii światów możliwych. Autor poddaje krytyce tradycyjne ujęcia ekstensjonalne, które wykluczają obiekty nieistniejące z obszaru sensownej analizy logiki. W zamian proponuje autorski system logiki intencjonalnej, wykorzystujący zaawansowane narzędzia algebry Boole'a oraz rachunku kwantyfikatorów, co pozwala na precyzyjne odróżnienie własności, które dany obiekt fikcyjny posiada na mocy tekstu (np. bycie detektywem mieszkającym przy Baker Street), od własności, które przypisujemy mu w świecie rzeczywistym (np. bycie postacią stworzoną przez Arthura Conan Doyle'a).