Odkrywanie aksjologicznego wymiaru nauki

Odkrywanie aksjologicznego wymiaru nauki - Agnieszka Lekka Kowalik

Książka stanowi analizę jednej z najistotniejszych zmian we współczesnej filozofii nauki: przejś­cia od idei nauki wolnej od wartości do idei nauki nasyconej wartościami. Uznanie nasycenia nauki wartościami to zarazem uznanie, iż sądy wartościujące (wartościowania) są konstytutywnym elementem badania naukowego, a nauka ma wsobny wymiar aksjologiczny. Na tle ideału nauki wolnej od wartościowań autorka przedstawia dwa przełomowe kroki w kształtowaniu się idei obecności wartościowań w nauce: uznanie, iż obecne są w niej wartościowania poznawcze, oraz uznanie, iż obecne są także wartościowania pozapoznawcze, ale nie zagraża to ani racjonalności, ani obiektywności nauki. Następnie autorka analizuje trzy współczesne koncepcje systematycznie wyjaśniające źródła, miejsce i rolę wartościowań poznawczych i pozapoznawczych w strukturze nauki: Evandra Agazziego, Hugha Laceya i Helen Longino. Analiza ta kończy się wnioskiem, że żadna z tych koncepcji nie może być uznana za zadowalającą - zbudowanie koncepcji aksjologicznego wymiaru nauki pozostaje wciąż otwartym projektem badawczym. Rozważania nad wymienionymi koncepcjami pozwalają natomiast wskazać metodologiczno-filozoficzne ramy dla takiego projektu.