Od białego do czerwonego caratu

Od białego do czerwonego caratu - Jan Kucharzewski

Dzieło ukazało się w latach 1923-1935. Praca nie została ukończona. W okresie okupacji spłonęły 3 kolejne nie wydane tomy. Książka jest klasycznym studium z zakresu historii idei. Dzieło jest próbą wyjaśnienia korzeni bolszewizmu i kwestii ciągłości historycznej pomiędzy Rosją carską i komunistyczną. Praca oparta na solidnych podstawach źródłowych koncentruje się na historii ruchu rewolucyjnego w XIX wieku i specyfice myśli i kultury rosyjskiej. Jan Kucharzewski dowodzi, że jest ona zupełnie odmienna od tradycji europejskiej. Praca nie trzyma się sztywno ustalonych ram chronologicznych. Kucharzewski rekonstruował historyczną panoramę XIX-wiecznych dziejów imperium rosyjskiego. Praca dotyczy deformacji kultury politycznej na przykładzie despotycznej Rosji. W okresie PRL książka była zakazana. Kucharzewski na emigracji wydał jej skrócone wydanie w języku angielskim. Książka wydana na Zachodzie stała się argumentem w dyskusji z prosowieckimi intelektualistami w Ameryce, była jednak krytykowana za interpretację źródeł przeprowadzoną w duchu reakcjonizmu oraz tendencyjną, a także dostosowaną do z góry założonej politycznej tezy. Anglojęzyczny skrót miał też swoje polskie wydanie pod nieco zmienionym tytułem: Od białego do czerwonego caratu.