O Polską Koronę polityka Francji w latach 1725 - 1733

O Polską Koronę polityka Francji w latach 1725 - 1733 - Emanuel Rostworowski

W 1964 r. został z wyboru znakomitego mediewisty Tadeusza Manteuffla trzecim redaktorem Polskiego Słownika Biograficznego. Pracował na tym stanowisku aż do śmierci. Napisał łącznie 66 biogramów, zaś jako redaktor zredagował 21 tomów, od litery J do R, łącznie ok. 13 000 biogramów. Na stanowisku redaktora wykazał Rostworowski zmysł organizacyjny, a praca nad nim stała się wkrótce jego życiową pasją, co udaje się odczytać z jego wypowiedzi na łamach czasopism Kwartalnik Historyczny i Dziejów Najnowszych. Początkowo planował zakończyć główną serię w 1992 r., która liczyłaby 27 000 biogramów w 36 tomach (czyli przed swoją emeryturą). Natomiast później miały ukazać się suplementy do Słownika oraz przygotowanie drugiego, uzupełnionego i poprawionego wydania PSB. Kiedy ze względu m.in. na przybywanie osób współcześnie zmarłych oraz tendencji do wydłużania biogramów, postawione wcześniej zadanie okazało się trudne do realizacji, Rostworowski na łamach XX tomu PSB zapowiedział znaczne powiększenie objętościowe poszczególnych tomów, by dzięki temu zrealizować wcześniejszy plan. Jednakże w tomie XXX stwierdził, że ze względu na siły redakcji jak i wydolność rynku autorskiego jest to zadanie niemożliwe do realizacji. Jednakże główną przeszkodą w realizacji zamierzonego celu były wysokie wymagania postawione przez redaktora naczelnego PSB autorom haseł. O ile w pierwszych tomach PSB poprzestawano na referowaniu dorobku literatury, a i biogramy były często pobieżne, o tyle za Rostworowskiego biogramy stawały się minimonografiami. Te tendencje wyrażają dwie opublikowane instrukcje dla autorów (1966 i 1976). Wymagano już nie tylko napisania biogramu na podstawie literatury i źródeł drukowanych, ale także w coraz to większym zakresie badań archiwalnych. Przykład dawał sam Rostworowski, którego biogramy ukazywały częstokroć osoby w nowym świetle, ale także i epokę, w której działały.

Oprócz redakcji PSB Rostworowski napisał niezastąpioną syntezę dziejów powszechnych XVIII w. Prace nad nią, jak wynika to z korespondencji swoim bliskim przyjacielem – historykiem Jerzym Michalskim, rozpoczął latem 1965 r. Ostatecznie praca ukazała się dopiero w 1977 r. Już rok później Rostworowskiego uhonorowano wieloma nagrodami, które zbiegły się z publikacją syntezy, ale głównie wiązały się z wydaniem dwudziestu tomów PSB. Były to m.in. nagroda sekretarza naukowego PWN, nagroda im. Joachima Lelewela, nagroda im. Włodzimierza Pietrzaka za całokształt dorobku naukowego w zakresie XVIII w. oraz nagroda Fundacji Alfreda Jurzykowskiego w Nowym Yorku (1979).

W 1985 r. ukazała się ostatnia książka profesora Popioły i korzenie, która poruszała tematykę rodzinno-genealogiczną rodziny Rostworowskich.

Przez większość życia mieszkał w Krakowie. W 1974 r. przeprowadził się do Rybnej pod Krakowem i zamieszkał w dworze, którzy dawniej należał do jego stryja. Za odnowienie dworu i otaczającego go parku dostał nagrodę Ministra Kultury i Sztuki.

Profesor zmarł w dniu 8 października 1989 r. Został w dniu 14 października pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu parafialnym w Rybnej .