Niebo wojny

Niebo wojny - Aleksander Pokryszkin

Aleksander Iwanowicz Pokryszkin, ros. Александр Иванович Покрышкин (ur. 6 marca 1913 w Nowonikołajewsku, obwód nowosybirski, zm. 13 listopada 1985 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, lotnik, as myśliwski II wojny światowej, marszałek lotnictwa ZSRR (1973), zastępca dowódcy Wojsk Obrony Powietrznej Kraju (1968–1971), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9. i 10. kadencji, członek Prezydium Rady Najwyższej ZSRR (1979–1984), pierwszy trzykrotny Bohater Związku Radzieckiego (1943, 1943, 1944).Z pochodzenia Rosjanin, urodził się 6 marca 1913 (data starego stylu) w Nowonikołajewsku w rodzinie robotniczej. W 1928 ukończył 7 klas szkoły, po czym pracował jako dekarz, następnie ukończył przyzakładową szkołę ślusarską i pracował jako ślusarz. W 1932 wstąpił do służby wojskowej w Armii Czerwonej. Starał się zostać pilotem, lecz skierowany został jedynie do szkoły techników lotniczych w Permie, którą ukończył w 1933. W 1934 ukończył kurs leningradzkiej teoretycznej szkoły lotniczej. Służył jako technik lotniczy w plutonie zwiadu lotniczego 74 Dywizji Strzelców w Krasnodarze. Ukończył w tym czasie kurs pilotażu w krasnodarskim aeroklubie (pierwszy lot 3 września 1938). Po licznych raportach z jego strony, został skierowany do 1 Kaczyńskiej Szkoły Pilotów Wojskowych im. A. F. Miasnikowa, którą ukończył z wyróżnieniem w 1939.Po ukończeniu szkoły, służył w 55 Pułku Myśliwskim (55. IAP) 20 Mieszanej Dywizji Lotniczej Odeskiego Okręgu Wojskowego, latającym na myśliwcach I-16. W 1941, w stopniu starszego porucznika został zastępcą dowódcy eskadry. W chwili ataku Niemiec na ZSRR walczył z pułkiem w Besarabii, na świeżo otrzymanych nowoczesnych myśliwcach MiG-3. Pierwszym zestrzelonym przez niego samolotem, w pierwszym locie bojowym, był jednak omyłkowo radziecki bombowiec Su-2 z 211 Pułku Bombowego (spowodowane to było tajemnicą otaczająca nowy radziecki sprzęt, z którym nie zaznajamiano pilotów). 23 czerwca 1941 zestrzelił pierwszy niemiecki myśliwiec Messerschmitt Bf 109, przy czym jego samolot został uszkodzony w walce z innymi. Przez krótki okres pełnił obowiązki zabitego dowódcy eskadry. W jednym z kolejnych lotów zestrzelił dwa samoloty rozpoznawcze Henschel Hs 126. Zestrzelił lub uszkodził podczas kolejnych walk kilka dalszych samolotów, lecz dokumenty pułkowe z tego okresu uległy zniszczeniu. 14 lipca 1941 został zestrzelony przez artylerię przeciwlotniczą podczas lotu rozpoznawczego, lecz po trzydniowej wędrówce przez lasy i wsie mołdawskie za linią frontu, zdołał wrócić do pułku.Pułk Pokryszkina został następnie przeniesiony w okolice Nikołajewa na Ukrainie. Został on tam ponownie zestrzelony koło Oriechowa przez myśliwce niemieckie i przy awaryjnym lądowaniu ranny w oko. Usiłował mimo to wyewakuować uszkodzony samolot ze strefy przyfrontowej, holując go ciężarówką, lecz po kilku dniach był zmuszony do porzucenia go. Zdołał przedrzeć się z okrążenia niemieckiego i po kilku dniach powrócił do jednostki. Jesienią 1941 na krótko skierowany na tyły, do szkolnictwa. Powrócił do pułku w październiku 1941, walcząc w rejonie Rostowa, a następnie Charkowa. Jego pułk został wówczas przezbrojony na myśliwce Jak-1. Był jednym z pilotów oblatujących zdobyczny niemiecki myśliwiec Bf 109. 55. Pułk został w tym okresie przemianowany w uznaniu zasług na 16 Gwardyjski Pułk Myśliwski (16. GIAP).Na początku 1942 pułk został przeniesiony na tyły, na Zakaukazie, w rejon Baku. Na skutek incydentu z udziałem wyższych oficerów, Pokryszkin został zdjęty z dowództwa eskadry pułku i usunięty z partii komunistycznej (do której został przyjęty w 1942) i groził mu sąd wojenny, jednak przywrócono go do partii i dowództwa eskadry. Pułk został w tym czasie przezbrojony na amerykańskie myśliwce Bell P-39 Airacobra, które Pokryszkin z innymi pilotami przyprowadził z miejsca dostawy w Iranie.