Neoklasycyzm w muzyce polskiej XX wieku

Neoklasycyzm w muzyce polskiej XX wieku - Zofia Helman

Neoklasycyzm – kierunek w muzyce XX wieku zaliczany do modernizmu, nawiązujący do muzyki przedromantycznej. Dominował w muzyce europejskiej w latach dwudziestych i trzydziestych XX wieku, oddziaływał na wielu kompozytorów amerykańskich. Podstawowe założenie: sztuka jest fenomenem autonomicznym, jedynie estetycznym, więc w muzyce zbędny jest program (w opozycji do romantyzmu); jej zadaniem nie jest komentowanie świata (w opozycji do ekspresjonizmu) ani oddziaływanie na emocje - konsekwentnie unikano więc patosu i ekstazy. O wartości dzieła decyduje doskonałość rzemiosła kompozytorskiego (stanowiło to pewną reakcję na postulaty dada), przejrzysta i zwarta forma (częste nawiązania do barokowej fugi, do klasycznej formy sonatowej). Charakterystyczne dla utworów neoklasycznych są czytelne i różnorodne związki z muzyką wcześniejszych okresów: od tytułów (symfonie, sonaty), poprzez techniki (zwłaszcza kontrapunktyczne) po naśladownictwo dawnych stylów (pastisze). Orkiestrowe utwory są powściągliwe kolorystycznie (w opozycji do impresonizmu). Harmonia jest tonalna, lecz "lekko przybrudzona" dysonansami.