Nemezis kraju północnego

Nemezis kraju północnego - Jakub Dusza Podhorecki

"Nemezis kraju północnego" to nieduży poemat epicki, komentujący przebieg rozpoczętej w 1609 roku wojny polsko-moskiewskiej. Od realistycznego sprawozdania wojennego, jakich wiele w literaturze polskiego baroku, różni "Nemezis" istotna funkcja przyznana mitologii klasycznej i sposób myślenia o historii. Współczesne wydarzenia (bitwa pod Kłuszynem, zdobycie Smoleńska) ukazał autor jako część Boskiego planu pomsty na grzeszących pychą władcach państwa moskiewskiego. Rolę narzędzia zleconej przez Boga kary Podhorecki powierzył Zygmuntowi III, a scenerię pól bitewnych zapełniły antyczne bóstwa. Równoległą płaszczyznę poematu stanowi pochwała hetmana Stanisława Żółkiewskiego, bowiem "Nemezis" to także zawierający wzór obywatela i żołnierza edukacyjny podarunek dla wyruszającego na wojnę z Tatarami syna hetmana. Powstały w początkach XVII wieku utwór jest świadectwem humanistycznej kultury zdobytej przez autora w Akademii Zamoyskiej: znajomość pisarzy antycznych (Wergiliusza, Lukiana, Stacjusza),polskich (Jana Kochanowskiego i Szymona Szymonowica) oraz dobrego opanowania techniki epickiej opartej na wzorcowych tekstach antyku.