Monarchia prawa

Monarchia prawa - Bogdan Szlachta

Angielska myśl polityczna jest przedmiotem refleksji licznych historyków doktryn politycznych i prawnych, zwracających uwagę na jej różnorodność, ale też dostrzegających ciągłość jej zasadniczej linii rozwojowej, prowadzącej z jednej strony do ustalenia podstaw monarchii konstytucyjnej lub ograniczonej, z drugiej zaś do przechowania - mimo tendencji absolutystycznych - instytucji samorządowych, fascynujących również polskich konserwatystów i liberałów minionych wieków. Paradoksalnie, w popularnych podręcznikach prezentowane są głównie doktryny wyznaczające nowe stanowiska lub nowe trendy, nie zaś te, które rozwijały wątki ustalone wcześniej, dopełniane następnie lub rozwijane przez myślicieli kolejnych pokoleń. Znajomość Hobbesa i Locke'a, Ben-thama i Milla nie wystarcza przecież do uchwycenia swoistości tradycji angielskiej; ich doktryny stają się też bardziej zrozumiałe, jeśli ujmowane są na tle głównej linii rozwoju tej tradycji, a nawet w polemice z nią. Brak w polskiej literaturze pracy ukazującej jej podstawy i źródła skłonił autora do podjęcia próby ukazania głównych doktryn politycznych i prawnych określających treść linii nazywanej zwykle w literaturze anglojęzycznej 'konstytucyjną' i dopełniającej ją linii nazywanej 'absolutystyczną'.